Rotterdams Rats On Rafts is altijd al gehuld in een zweem van invloeden uit de muziek van de jaren tachtig. Dat ze ooit Moneyman van Kiem coverden zegt genoeg. Niet enkel in de muziek komt dat tot uiting. Zie ook de esthetiek; met hun stemmige lange jassen en asymmetrische kapsels vallen ze niet uit de toon als je ze plakt in foto’s van roemrucht Pandora’s Music Box. Sceptici zullen met het beluisteren van Deep Below, het nieuwe album van de Rats dat internationaal opnieuw op het Engelse label Fire Records verschijnt en in Nederland via Kurious Recordings, de vinger belerend opsteken en zeggen dat die zweem nu definitief is verdwenen. Het is nu onmiskenbaar en zonneklaar waar Rats On Rafts de mosterd haalt.

Let maar op, in recensies over Deep Below gaat de naam van The Cure heel vaak vallen, zeker nu die formatie weer volop in de belangstelling staat met hun vorig jaar verschenen nieuwe werk dat je in een flits terugbrengt naar pakweg 1982. Want zie toch de grijze hoes van het album van de Rats, die toch direct aan Faith doet denken. Ook in de sound hoor je stijlkenmerken uit die tijd; de alom aanwezige reverb, een flanger die het geluid van een bekken vet vervormt, de prachtige sound van een retro synth van Nederlandse makelij, of een baspartij met ogenschijnlijk een chorus-effect in vol stereo.

De Rotterdammers zullen er lak aan hebben, als dergelijke opmerkingen bedoeld zijn als kritiek. Want de vergelijking is ruimschoots te kort door de bocht. De Rats staan weliswaar nadrukkelijk op de schouders van decennia muziekgeschiedenis, maar geven daar altijd een eigen draai aan. Met altijd een resultaat met een duidelijke eigen signatuur. Deep Below levert daarvoor opnieuw het bewijs.

Je kunt die verwijzing naar muzikale invloedssferen als The Cure trouwens ook als een compliment opvatten. Je kunt het slechter treffen dan in een adem met de Engelse veteranen te worden genoemd. Voor veel fans van die stijl van muziek zal het juist als een aanbeveling klinken. En die krijgen waar voor hun geld op de nieuwe plaat van Rats On Rafts. Zet The Day Before maar op, en zwelg in de sfeer die aansluit bij Songs For A Lost World. Prachtig liedje ook, een van de hoogtepunten op het album. Niets om je voor te schamen dus, en anderen deden dat ook niet, ook recent nog. Neem nu New Material, het verbluffend goede album uit 2018 van Canadees Preoccupations die je er ook van mag verdenken veel te hebben geluisterd naar wave uit de jaren waarin die sound werd uitgevonden. Of wat dacht je van Canadees Deeper en hun meeste recente album Careful!

De slak op de hoes van het album is een treffend beeld als je wilt uitleggen welke koerswijziging Deep Below vertegenwoordigt. Het is bovenal een stemmig album. Nostalgisch van toonzetting. Frasen als ‘I know better now‘, ‘It must have been the day before….‘, of ‘It’s so long ago, but that’s how I remember you‘ duiden op een introspectief karakter van de teksten en dragen bij aan het melancholieke gevoel dat wordt aangesproken. Niks om vrolijk van te worden. De nummers zijn doorgaans langgerekt en volgen een langzaam tempo. Afsluiter Sleepwalking bijvoorbeeld klinkt extreem slepend en geeft het gevoel alsof je je moeizaam over een strand met mul zand voortbeweegt.

Dat wordt nog uitdagend voor wie de aanstaande concerten van de Rats gaat bezoeken en verwacht een avond lang op Tokyo Music Experience-achtige liedjes te kunnen gaan dansen. Tegelijk is het iets om halsreikend naar uit te kijken, in de hoop dat die stemmige sfeer ook in popzalen goed uit de verf gaat komen en mensen bereid zijn er naar te luisteren en in op te gaan. Want Deep Below is een bewonderenswaardig consistent album in sfeer en sound dat tegelijk bol staat van de prachtige melodieën. Rake oorwurmpjes zijn het soms, zoals het plakkende gitaarloopje in Japanese Medicine; een bijzonder geslaagd popliedje, in grijs gehuld. Tegelijk is er ruimte voor eigenzinnigheid en experiment. Voiceprint is een minimalistische track gebaseerd op een eindeloos herhaalde toetsenpartij. De pop-feel is even ver te zoeken, maar misschien wel mede daarom een intens mooi nummer.

Rats On Rafts doen wel eens lang over het schrijven en opnemen van nieuw werk. Het zijn van nature diepgravers, die zich kunnen verliezen in eindeloos experiment en het bestuderen van details. Dit keer is het album relatief snel tot stand gekomen, vertelt voorman David Fagan in een podcast van MuziScene die binnenkort is te beluisteren. En dat is gelukt omdat er snel een idee ontstond van die sound en sfeer die we op het album horen. De neuzen stonden direct in dezelfde richting. Dat snelle werken heeft er wellicht toe bijgedragen dat Deep Below een van de meest consistente plaat is van de Rats, en daarmee ook hun beste, hun mooiste, tot op heden.

> Januari 2021 sprak MuziScene met David Fagan over het toen verschenen album Excerpts From Chapter 3: The Mind Runs A Net Of Rabbit Paths. Lees hier het interview.

> Rats On Rafts tourt de komende weken door Nederland, en staat 7 maart in Rotown. Alle data vind je op de website van de Rats.