De tanige oerkracht van Kristin Hersh

Iedereen in de kleine zaal van Paard heeft wel een verhaal bij Kristin Hersh of haar meest bekende band Throwing Muses. Vanavond staat de zaal vol met fans van haar omvangrijke oeuvre, enkele weken terug nog aangevuld met een gloednieuw album van 50 Foot Wave, de band waarmee ze het grovere werk speelt. De fotograaf overtoept: hij zag haar al in 1988 in het Paard van Troje, met in het voorprogramma The Pixies. Piepjong moet ze toen nog zijn geweest, de nu 55-jarige muzikante. En in Den Haag treft ze vanavond overwegend generatiegenoten.

Door Wim du Mortier Foto’s Jan Rijk

We zien haar nog niet, maar laat toch al van zich horen tijdens het voorprogramma, verzorgd door Fred Abong, ooit kortstondig bassist bij Throwing Muses en later bij Hersh’ halfzus Tanya Donnely in Belly. Abong speelde in de jaren tachtig bij een hele serie punkrockbands, maar van die invloed hoor je niet veel meer terug in zijn typische singer-songwriter repertoire. Liedjes over de liefde, die hij met zachte donkere stem brengt enkel begeleid met een weerbarstige akoestische gitaar die telkens ontstemd raakt. Abong, een Amerikaan wiens bloedlijn terug te speuren is naar de Filipijnen, brengt zijn liedjes zo bescheiden dat het al snel lastig is de aandacht vast te houden. Tot hij Firefly inzet: ‘I’m a jealous guy and you’re a beauty, I’m a firefly, and I’m on duty‘, zingt hij in het liedje met een even romantische als donkere toonzetting waarmee Abong toch weer indruk maakt. Achter het gordijn op het podium klinkt een fel snel applaus: we zien haar niet, maar dat moet zijn reisgezel zijn deze tour. Abong sluit af met zijn nieuwste single Aurora die een in het najaar te verschijnen album aankondigt. Nu speelt hij eens geen gitaar maar start vanaf zijn telefoon een geluidsband. ‘Even een stukje karaoke’, introduceert hij fluisterend met een glimlach.

Fred Abong, in het verleden kortstondig bassist van Throwing Muses en Belly

De staalblauwe ogen staren in het niets. Het hoofd, iets opzij, wiegt losjes op het ritme van het liedje. Kristin Hersh zit op een stoel helemaal vooraan het podium. Het publiek kan haar bijna aanraken en herkent die gebaartjes van de muzikante, alsof ze af en toe in een trance wegzakt bij het spelen van haar werk. Ze ziet er fragiel uit. Niet groot van stuk, geen grammetje vet op de botten. De tanige handen en armen verraden het verstrijken van de jaren. Maar als ze Bright inzet van het album Wyatt At The Coyote Palace uit 2016 zie je de kracht in de aanslag met haar rechterarm. De vingers van de linkerhand rennen lenig over de toets. Hersh is nog steeds een verbluffend goede gitariste. In de fellere nummers zoals Sunray Venus blijkt er in dat tanige lijf ook nog steeds veel vuur en kracht te zitten. Fel slaat ze de snaren aan en als ze met haar stem van schuurpapier kracht zet, blaast ze de zaal bijkans omver. De 55-jarige is een ‘force of nature‘.

Om kennis te maken met haar publiek vertelt ze de anekdote bij het nummer Bywater van Throwing Muses meest recente werk Sun Racket. In dat liedje vertelt ze het waar gebeurde verhaal over haar enigszins gehandicapte goudvis genaamd Freddie Mercury. Die overleed tijdens een feestje, en is gedumpt in het toilet (lees het verhaal in ons interview met Kristin Hersh). De spanning is dan gebroken, en Hersh heeft de lachers op haar hand.

Tijdens de set in Paard wandelt Hersh, af en toe haar setlijst bevestigd aan de achterzijde van haar gitaar inspecterend, door haar rijke verzameling liedjes. Van Sun Racket komen Bo Diddley Bridge en Kay Catherine nog langs, maar ook ouder (solo)werk als Sunray Venus, Mississippi Kite, Flooding en Sundrops. En natuurlijk mag Your Ghost van haar solo-album Hips And Makers uit 1994 niet ontbreken. In je hoofd hoor je de tweede stem van Michael Stipe. Het is een voor haar doen weinig karakteristiek toegankelijk liedje – en misschien daarom zo bekend – van de songwriter die juist uitblinkt in het bouwen van liedjes met bijzondere constructies en fladderende zanglijnen. Ze besluit met een slaapliedje The Cuckoo, dat haar ouders voor haar zongen. Misschien het enige slaapliedje in hun repertoire waarbij niet iemand om het leven wordt gebracht, vertrouwt Hesh ons toe.

‘Ik moet niet zo naar jullie schreeuwen’, merkt ze richting het einde van haar set op. Om een lied in te zetten waarin ze weer een keel opzet. Wat vanavond opvalt is de rauwe emotie, de doorleefde boosheid die in veel van haar liedjes schuilgaat. ‘Your mouth fell out of the sky and suddenly, I had it memorized, But honestly, it’s like you’re dead. A pretty picture of you breathing air, And you’re just standing there, Static‘, zingt ze vol dedain. Nog rauwer komt ze uit de hoek in Your Dirty Answer. Haar gruizige stem klinkt alsof die kapot gaat als ze aanzet. Dat is geenszins het geval, maar het onderstreept de indruk dat ze vol woede meent wat ze zingt. Dat dwingt vanavond in Paard ontzag af voor deze artieste, en bezorgt kippenvel. Het doet denken aan het venijn in Who’s Afraid Of Virginnia Woolf in de uitvoering uit 1966 van Elizabeth Taylor en Richard Burton. Het toneelspel van Taylor in die film wordt tot de beste acteerprestaties ooit gerekend. ‘Sex is your best friend, What’s your dirty answer?‘: ook Hersh lijkt wel te ontploffen van woede in haar vertolking vanavond van Your Dirty Answer. Zozeer dat het verrast als ze plots weer vriendelijk glimlacht wanneer de laatste toon wegebt.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s