Gggolddd speelt album over verkrachting op Roadburn: ‘Bij het zingen schiet ik nog geregeld vol’

„Het klinkt misschien gek, maar op het podium zie je misschien wel een eerlijker versie van mijzelf dan in het echte leven. In het echte leven hou ik dingen een beetje voor me, hoeft niet iedereen alles te weten, zeg maar.” Milena Eva van de Rotterdamse band Gggolddd laat altijd al veel van zichzelf zien op het podium. Maar nog nooit zo als bij het uitvoeren van hun nieuwe album This Shame Should Not Be Mine. Daarin vertelt zij over haar ervaring met verkrachting en hoe zij dat jarenlang heeft weggestopt.

Door: Wim du Mortier Foto’s: Szilveszter Mako

Op Roadburn (21-24 april) voert Gggolddd komend weekeinde dat werk voor het eerst in zijn geheel uit. Eva en Thomas Sciarone, gitarist van Gggolddd en Eva’s levenspartner, vertellen het verhaal over dit bijzondere album en de aanstaande emotionele uitvoering.

Milena Eva is 17 jaar geleden verkracht. „Ik heb het toen aan enkele mensen verteld, maar kreeg niet de reactie waarop ik hoopte. Beter gezegd, reacties die er voor zorgden dat ik besloot het nooit meer aan anderen te vertellen. Toen ik 12 jaar geleden verkering kreeg met Thomas heb ik hem dat wel verteld, maar verder wist eigenlijk niemand er van.” 

17 jaar lang heeft Eva haar verhaal in feite stil gehouden. En 17 jaar lang drukt het een stempel op haar leven. Met een druk sociaal leven, een veeleisende baan en deel uitmaken van een succesvolle en ambitieuze band leek het misschien voltooid verleden tijd. Tot de eerste lockdown in 2020. „Ik had ineens geen werk meer en deden met de band ook eigenlijk niets. Daardoor had ik echt zeeën van tijd. Tot dan leidde ik een erg druk leven. Achteraf kan ik zeggen dat dit drukke bestaan een soort coping mechanisme was, een manier om om te gaan met wat ik had meegemaakt. Om het eigenlijk te negeren. Maar toen ik het niet meer kon negeren omdat ik geen reet te doen had, toen kon ik er ook niet meer omheen. Ik wilde graag muziek maken, maar alles wat ik opschreef ging eigenlijk dáár over.”

„Tijdens de lockdown ging ik allemaal dingen doen zoals mijzelf leren bassen, maar kon me daar niet echt op focussen. Want bij alles kwam mijn ervaring weer naar boven. Dus dan ging ik net als iedereen die periode veel wandelen, en dan luisterde ik naar podcasts maar daarin kwamen altijd weer dingen terug die mij aan mijn verhaal herinnerden. Als ik dan werd aangesproken op straat door een man, schrok ik of kreeg in paniekaanvallen in mijn eentje op straat. Het werd erger en erger. Waardoor ik dacht oké, hier moet ik een keer iets mee. Dit kan ik niet meer negeren.”

Eva voelde de aandrang op te schijven wat haar was overkomen. In de hoop beter te gaan begrijpen wat voor impact de verkrachting na al die jaren nog steeds heeft op haar leven. „Het is iets dat de hele tijd aanwezig is, en een soort onheilspellend gevoel geeft. Nu kan ik wel zeggen dat ik vaak heel erg bang was. Ik stond altijd ‘aan’, op mijn hoede en alert. En dat komt allemaal daardoor.” Wat de verkrachting met haar deed en hoe het haar leven beïnvloedde, speelt een belangrijke rol in haar verhaal. De foto op de hoes van het album This Shame Should Not Be Mine beeldt dat treffend uit, ook de dubbelzinnigheid in de manier waarop een mens zich probeert te weren na een trauma. We zien Milena Eva gehuld in een harnas. Dat schild beschermt maar is ook zwaar en beperkt haar in haar bewegingen.

Terwijl Eva thuis in lockdown worstelde met haar ervaring, werd de band door Roadburn gevraagd een commissioned piece voor het festival te maken. Dat spoorde het tweetal aan om de ideeën waar Eva op broedde spoorslags uit te werken. „We zijn keihard gaan schrijven met de band omdat we dus een muziekstuk moesten hebben een paar maanden later. En omdat ik nog steeds heel veel tijd had ben ik thuis liedjes gaan schrijven. En alles wat ik op papier zette ging daarover. Ik weet niet, ik kon er gewoon niet onder uit. In eerste instantie dacht ik nog dat het een ‘vrouwenrechten-plaat’ zou worden of in ieder geval over dat soort onderwerpen zou gaan. Maar uiteindelijk kon ik wel een hele plaat vullen met alleen maar mijn ervaringen. Over zo veel dingen, naast het feit van de verkrachting. Het eerste deel van het album gaat over wat er is gebeurd en hoe zo iets kan gebeuren. En dat je jezelf direct de schuld geeft. En je daarna het gevoel hebt dat andere mensen het aan je kunnen zien, terwijl je dat eigenlijk helemaal niet wil omdat je je er voor schaamt. Ook over hoe het is om jezelf weer te leren vertrouwen of überhaupt jezelf weer lief te hebben. Al die facetten komen zo aan bod. Zo hebben we er een soort soundtrack bij mijn verhaal van gemaakt.”

Vorig jaar speelde de band tijdens de online editie, Roadburn Redux. De organisatie was op de hoogte van de lading van het stuk. Daags voor het online festival werd gehouden, maakte Milena Eva publiekelijk bekend dat waar zij over zingt geen fictie is, maar bittere werkelijkheid. Wat zij jarenlang met zich mee had gedragen, vertelde ze nu aan iedereen die er maar voor openstond. 

Was je niet bang dat mensen je weer zouden teleurstellen in hun reacties, net als 17 jaar geleden?

„Zeker, heel erg. Ik heb ook pas op het laatste moment besloten niet alleen het muziekstuk te spelen op Roadburn Redux, maar ook het verhaal te delen. Omdat ik daar lang niet zeker over was of ik dat wel wilde. In aanloop daar naartoe heb ik vrienden en familie op de hoogte gesteld. Die reageerden allemaal heel erg goed en dat gaf me meer vertrouwen. Buiten dat hebben we afgesproken dat ik de reacties op onze mededeling waar het nummer eigenlijk over gaat, niet zelf zou bekijken. Daar hadden we dus een buffer voor ingebouwd. Omdat je het risico loopt opnieuw, en misschien nog wel erger, zo’n reactie krijgt. Ik denk dat wel de helft van het trauma ontstaat doordat mensen je niet geloven of zeggen ‘dan had je hem maar niet mee naar huis moeten nemen’ of vragen waarom je niet bent weggegaan…” 

Maar Eva werd dit keer niet teleurgesteld. Na de uitvoering vorig jaar april op Roadburn Redux kwamen er veel goede reacties op het feit dat zij nu haar verhaal vertelt. Dat moedigde haar aan om opnieuw stappen te zetten in het proces om te leren gaan met haar ervaringen. Met het bereiken van het weerbare inzicht This shame should not be mine, is de kous nog niet af, gaat het verhaal nog verder. „Die reactie’s hebben er voor gezorgd dat ik dacht, misschien moet ik maar eens hulp gaan zoeken. De eerste werkdag na Roadburn heb ik met het Centrum Seksueel Geweld gebeld. Sindsdien, uiteraard na eerst maanden op de wachtlijst te hebben gestaan want dat is hoe het systeem is op dit moment, volg ik therapie. Er is hele goede hulp in Nederland.”

Zo mooi mogelijk
Thomas Sciarone heeft Eva tijdens de periode waarin dit speelde proberen bij te staan. „Ik denk dat ik vooral aanmoedigend ben geweest”, zegt hij terwijl hij Eva aankijkt. „We hebben natuurlijk wel gesprekken gevoerd of het slim is op deze manier te doen. Dat we niks doen waarvan we hadden kunnen zien aankomen dat het niet zo verstandig was. Mijn rol als Millena’s levenspartner en bandgenoot is uiteindelijk totaal ondergeschikt aan waar dit verhaal over gaat. Ik ben er voor Milena om troost  en liefde te vinden, om afleiding te bieden en mee te sparren. Maar uiteindelijk is het Milena’s verhaal. Ik heb alleen kunnen bijdragen om het verhaal zo mooi mogelijk neer te zetten, en op een manier waarbij niemand zich in zijn eigen voet schiet.”

Ook met de bandleden is uiteraard besproken wat het duo van plan was. Want het is goed als zij weten waar dit allemaal over gaat, zeggen Eva en Sciarone. „Al is het met voorgaande albums ook zo dat sommige bandleden niet weten waar een nummer precies over gaat en dat is misschien ook helemaal niet zo belangrijk.” Eva: „Deze plaat draait niet alleen maar om dit onderwerp. Ik denk dat je de muziek ook kunt waarderen. Er gebeurt heel veel. Het coole is naar mijn idee, dat we een soort soundtrack hebben gemaakt bij het eeri onheilspellende gevoel wat je continu hebt. Met af en toe een uitbarsting van de gevoelens die je helemaal overnemen. Dat hoor je allemaal sterk terug in de muziek.” 

Confrontatie
Aanstaande weekeinde voert Gggolddd voor het eerst het album in zijn volledigheid uit. Bij optredens met Amenra zijn al wel enkele nummers gespeeld van het nieuwe werk, maar liefst ziet Sciarone dat het als geheel wordt uitgevoerd. Dan komt het verhaal het beste tot zijn recht. 

Maar elke keer als je het speelt confronteer jij je weer met je herinneringen. Is dat wel te doen?

„Dat weet ik nog niet. Ik vond het bij Roadburn Redux echt zwaar. Maar dat kwam ook door de periode die daar aan voorafging waarin ik dit doormaakte. Maar ook door de stress die ermee gepaard ging om het stuk in hele korte tijd af te maken. We sliepen eigenlijk op een gegeven moment niet meer”, grinnikt Eva. „Nu heb ik een heel jaar kunnen wennen aan het idee dat we dit gaan doen. Ik denk wel dat het nog steeds heel emotioneel gaat worden. Het het is nog maar de vraag of intensief touren er wel in zit. Buiten het spelen van de muziek krijg ik ook heel veel persoonlijke verhalen van mensen te horen. Er komt dus nog meer bij kijken waardoor het zwaar is. Maar ik nu geleerd dat ik daar de controle in moet houden. Ik bepaal hoeveel ik aankan.”

Sciarone: „Ik heb mij voorgesteld dit album altijd in zijn geheel uit te voeren. Op Roadburn gaan we dat voor het eerst doen. Maar als blijkt dat het voor Milena te heftig is, wat ik mij voor kan stellen, dan is er altijd de uitweg mogelijk dat we een samengestelde set maken. Dat er ruimte is voor een beetje lucht.” Eva: „Ja, maar er zijn twee nummers waar ik automatisch min of meer van vol schiet. Dus het wordt gewoon afwachten. Ik ben daar nu met het repeteren al mee bezig. Je bent gewend te herhalen en te herhalen tot het soort automatische piloot wordt. Maar zo’n muziekstuk kun je niet op de automatische piloot uitvoeren. Wat ik probeer te doen is het emotioneel te verdragen. Bij repetities gebeurt het nu geregeld dat ik volschiet. Dat is ook wel goed. Als ik dat straks een beetje los kan laten, zal het op het podium misschien wel meevallen.”

Sciarone: „Wat heel spannend gaat zijn is hoe het publiek reageert. Als iemand ons quotes van de teksten van Milena voorleest, bijvoorbeeld als een journalist dat doet, dan raakt ons dat heel erg. Dan worden die teksten ineens heel veel echter dan wanneer Milena ze zingt; voor ons dan hè, want wij zijn het gewend om haar die liedjes te horen zingen. Ik kan mij voorstellen dat als straks mensen in het publiek stukken tekst meezingen, ja… ik heb geen idee wat dat gaat betekenen. Of als mensen straks staan te huilen omdat het ze zo aangrijpt, wat doet dat dan straks met Milena? Ik heb geen idee.” Eva grinnikend: „Zo had ik er nog niet over nagedacht, je wordt bedankt.” Sciarone: „Of als er mannen achter in de zaal doorheen staan te kletsen, wat betekent dat? De onvoorspelbaarheid van het publiek maakt dat het voor ons een vraag is wat het met ons gaat doen.”

Alleen
„Een van de redenen voor mij om mijn verhaal te delen en deze muziek te schijven is dat ik hoop dat er iemand die dit wellicht zelf ook heeft meegemaakt er troost in kan vinden. Omdat ik destijds graag naar een plaat had willen luisteren waarin in iets van herkenning had kunnen vinden en mij niet zo alleen had gevoeld”, besluit Eva.

Is er in al die jaren niets veranderd in hoe we met slachtoffers van seksueel geweld omgaan?

„Jawel, maar veel mensen houden dit toch nog voor zich. Een geheim als dit isoleert je en weerhoudt je van de goede dingen van het leven. Alles wordt daar minder van. Ik denk dat dat onderschat is. Natuurlijk is er echt veel veranderd de afgelopen 17 jaar, als is het maar omdat we het er nu over kunnen hebben. Maar in het persoonlijk leven is het nog heel gecompliceerd om het te delen. Ook al heb je een beste band met je familie. Ik denk dat het voor veel mensen nog heel ingewikkeld is.”

Sciarone: „Decennia van patriarchale programmering en publiekelijke victim blaming wis je niet zo maar uit. Er is veel veranderd. Prachtig hoe de discussie rond The Voice of Holland zich publiekelijk afspeelde. Dat je John de Mol zag blunderen en dat hij daar massaal door mensen op werd aangesproken. Maar dat zegt nog niet dat we er zijn.”

Gggolddd curator Roadburn 2022

Gggolddd speelt niet alleen hun nieuwe aangrijpende album This Shame Should Not Be Mine voor de eerste keer volledig op het festival in Tilburg, de band treedt ook op als curator. Meer daarover lees je op de website van Roadburn.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s