Amor van Rij (The Visual): ’Nu weet ik wat ik te vertellen heb’

Het is een turbulente tijd voor Amor van Rij, de stem van The Visual. „Ik voel me net Benjamin Button. Ik heb een raar gevoel alsof ik alleen maar jonger wordt in dit proces.” Die is 28 jaar oud, maar voelt zich soms een naïeve 21-jarige. „Dat ik niks snap en niks weet en nog heel veel moet uitzoeken. Ik dacht dat dat nu wel anders zou zijn. Maar de tijd is aan het omdraaien. Wat gebeurt hier! Ik word jonger, echt, ik meen het”, roept Van Rij uit met een glimlach en steekt diens armen uit wanhoop in de lucht.

Door Wim du Mortier Foto leader Lennart Madou

In november bracht The Visual een derde album uit, getiteld A Night By The Shore. Recensenten horen er een geleidelijke verandering in, ten opzichte van de twee voorgaande albums. Voor Amor van Rij, tot voor kort bekend onder de naam Anna van Rij, is het album een weerslag van de verandering in diens leven. „Ik denk dat ik steeds meer van mijzelf ga houden. En in songwriting mag ik nu ook van mijzelf meer direct zijn. Het hoeft niet meer allemaal moeilijk te zijn en te langdradig. Ik mag ook eens iets ‘to the point‘ zeggen. Ik probeer altijd omwegen te vinden, maar nu denk ik, je mag ook gewoon uitkomen voor wie je bent. Dus dat brengt een soort directheid waar ik steeds meer behoefte aan krijg. Een jaar of vijf geleden was dat echt fundamenteel anders.”

Foto Rhomi Martens

Sinds enige tijd voert Amor een nieuwe naam en geeft daarmee aan non-binair te zijn. En dat verandert de wijze waarop die schrijft. „Het heeft veel impact op mijn songwriting. Ik wil mensen meer aanspreken en toespreken. Nu weet ik wat ik te vertellen heb. En voorheen bleef ik meer hangen in de poëzie en ‘niet helemaal te grijpen’. En nu denk ik, ‘dit is wie ik ben en ik moet daarvoor staan’. De volgende platen gaan daarom nog meer direct zijn. Ik heb geen zin meer mij in te houden. Dat gevoel zit al een beetje in A Night By The Shore.

Er is een lange weg voorafgegaan aan het beslissende moment waarop Anna Amor werd. Die vertelt opgegroeid te zijn in een omgeving waarin die al op hele jonge leeftijd zich ongemakkelijk voelde in het opgedrongen rollenpatroon. En kreeg er voortdurend confronterende opmerkingen over: ‘je doet als een jongen maar bent een meisje’. „Omdat je heel de tijd erop aangesproken wordt, heb je minder ruimte om te zijn wie je bent. En dat is nog altijd een beetje zo. Er moet dus een moment komen waarop ik oud genoeg ben om te zeggen ‘ik heb geen zin meer rekening te houden met iedereen, anders word ik helemaal niet gelukkig’. Dat proces, dat is er dus altijd geweest. Nu is het moment daar dat ik het durf. En eigenlijk gaat het meer richting ‘hij’, maar dat is een volgende stap.”

Er gaat nog meer veranderen, vertelt Amor van Rij zelfverzekerd, het is nog niet klaar. In de ontwikkeling die Van Rij doormaakt vindt die herkenning in het vergelijkbare proces van Kae Tempest. De Britse muzikant liet onlangs weten niet langer Kate te willen worden genoemd. Van Rij ontmoette Tempest eens op Best Kept Secret en woonde onlangs een concert bij. „Ik herken heel erg in de toon van de muziek waar het vandaan komt. Ook daar zit een ontwikkeling in, steeds meer uit je schulp komen. Steeds meer de ruimte nemen, terwijl de maatschappij die je eigenlijk niet geeft en veel mensen er kennelijk nog niet klaar voor zijn.”

„Voor mijzelf was de verandering van naam nog een stap die ik moest nemen. Een beslissing van mijzelf om mij die ruimte toe te eigenen. Ik heb geleerd dat je iets moet belichamen om het te kunnen toe-eigenen. Alleen iets bedenken is soms niet genoeg. Bowie is daar een voorbeeld van. Het doen is noodzakelijk. Ook om te weten wat dat met je doet. Ik voelde dat het nu tijd was deze stap te zetten. Misschien dat mensen van buitenaf zoiets hebben van, ‘dat was er toch al’, maar het gaat om iets heel persoonlijks dat ik zelf had afgeblokt, en moet bevrijden of openbreken. Mensen zien niet dat dit bij je van binnen vast zit. Ze denken dat het goed gaat, maar ik weet dat het helemaal niet goed gaat, intern en met de buitenwereld. Ik moet daar sterker in worden, door het ook gewoon te zijn.”

Foto Gijs van de Veerdonk

Is je eigen identiteit ontdekken en onderkennen al een grote stap, het openlijk jezelf durven zijn en het uitdragen in de buitenwereld is nog een hele grote tweede. Een confrontatie met anderen is blijkbaar onvermijdelijk, weet Van Rij uit ervaring. „Het is toch een probleem voor sommige mensen. En je krijgt dat ook echt wel mee.Het is niet zo dat mensen hun bek houden. Iedereen die zich hierin durft te uiten neemt daarom ook wel iets op zich. Iedereen heeft wel eens opmerkingen gekregen of wordt aangekeken als je op straat loopt. Je neemt hiermee de taak op je om dat dan maar aan te gaan.”

Er zijn veel harde onbeschaafde mensen op deze kille wereld…

„Ik weet het… En mijn houding als ik op straat loop houdt daar rekening mee. Als ik mij goed voel ben ik rustig, maar het komt ook voor dat ik in de ‘spreek-niet-met-mij-modus’ sta. Dan moet ik erop bedacht zijn dat niet iemand zo maar over mij heen loopt.” 

Tegenover de confrontaties met de buitenwereld staan reacties van mensen die op hun beurt weer moed putten uit de muziek van The Visual en het optreden van Van Rij. Die vertelt over een reactie van een persoon die uit de muziek de moed putte om de worsteling met de eigen indentiteit met ouders bespreekbaar te maken. „Niet dat ik schrijf met het doel dat het bij anderen iets los maakt, maar als iemand daaruit de vrijheid begint te voelen, dan is dat mooi en uniek. Ik denk dat dit soort reacties zullen toenemen naar mate ik meer durf. Ik merk het ook bij onze concerten. We trekken steeds meer een queer publiek, en dat vind ik heel mooi.” De optredens van The Visual vormen als het ware een veilige plek waar iedereen zichzelf kan zijn en ervaringen met elkaar kan delen. Een verademing temidden van een kille wereld. „Je voelt je dan gehoord en dat is zó noodzakelijk.”

De muzikant ervaart het als een zegen dat die zich kan uiten in het maken van muziek. Het helpt ook de gedachten en gevoelens op een rij te krijgen. „Ik heb het ook nodig. Je gaat er over schrijven dus dan moet je reflecteren. Dat is zeker iets dat bijdraagt. Als ik de teksten lees van het eerste album dan denk ik, wauw, die zoektocht was er eigenlijk al, en nu sta ik gewoon ergens anders in het proces.”

Evengoed helpt muziek maken ook bij het verwerken van emoties. „Ja, huilen, sowieso. Ik ben een emotioneel type, wel steeds minder. De periode toen ik 20 tot 25 jaar oud was, was heftig omdat ik alles wat er nu uitkomt toen niet kon plaatsen. Het was zwaar om daar mee te dealen. Vandaar dat ik Kae Tempest noem, want daarin herken ik veel daarvan. Er zit ook veel verdriet in die muziek. Bij mij ook, maar steeds beter kan ik zeggen: ‘dit was het verleden, nu ga ik naar iets anders toe’. Ik heb nu een super mooi leven en goede vrienden. Dus is die emotie nu aanzienlijk minder en gaat nog minder worden. Het nieuwe album past al in die nieuwe fase omdat er al een verandering in toon in zit. En daar ben ik ook blij mee.”

Amor van Rij heeft een enigszins theatrale wijze van zingen. Verandert die benadering ook met haar nieuwe zelfbewustzijn? Ja, beaamt die. Ook de muzieksmaak is aan het veranderen, vertelt Van Rij. „Ik ben nu richting rap en r&b aan het gaan en heb laatst ook een punk nummer geschreven. Dan ben ik niet meer ‘mooi’ aan het zingen en is het ook ritmischer. Dat is ook een leuk proces. Voor mij mag het wat meer ‘straight forward‘. Daar heb ik behoefte aan. Ik wil het gewoon gezegd hebben.” Maar ook al verandert de benaderingswijze, zingen blijft voor Van Rij belangrijk. „Dat is therapie voor mij. Wat daar vrijkomt… en live al helemaal, ja joh! Het is een soort ventilatie van al die dingen die je voelt. Muziek is al zo cerebraal. Live heb ik het nodig om uit dat denken te gaan. Het is mooi om dat los te laten. Muziek is voor mij persoonlijk echt een uitlaatklep.”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s