Leentjebuur

Internet. Zou wel eens héél groot kunnen worden, als ik de geluiden uit mijn omgeving hoor. Vrienden en bekenden zijn er laaiend enthousiast over en beschouwen het als een onuitputtelijke bron van kennis en informatie. De proef maar eens op de som genomen en gaan ‘surfen’ op het wereldwijde web, zoals dat zo mooi heet. En verdomd als het niet waar is, wat je daar allemaal kunt vinden! Binnen een paar muisklikken kwam ik te weten waar de samples vandaan komen van drie van de meest ‘sample heavy’ albums die ik ken: DJ Shadows’ Endtroducing, The Avalanches’ Since I left you en Beastie Boys’ Paul’s boutique. Ongelofelijk. Ik ben om.

Dat was vroegah wel effe anders. Wanneer je destijds te weten wilde komen wie waar leentjebuur had gespeeld – met name in de oldschool hiphop, waar ik destijds naartoe werd gezogen als een mot naar het licht – dan moest je al mazzel hebben, of een muzikografisch geheugen. Uitspitten van de liner notes kon al eens helpen. Als je geluk had vond je in kleine lettertjes de boodschap ‘samples used‘ of ‘contains elements of‘ op de platenhoezen. Dat leidde me dan weer naar ouwe soul en funk, waarna een nieuwe muzikale wereld voor me open ging. Allereerst natuurlijk de volledig platgesamplede ‘Godfather of Soul‘ James Brown, maar gaandeweg meer, obscuurdere pareltjes uit die hoek, maar da’s weer een ander verhaal.

Het mooist was natuurlijk als je volledig op eigen kracht en oren samples herkende. Nog mooier: als die samples en de hiphoptracks waarin ze gebruikt werden, twee van je muzikale werelden met elkaar verbonden en oude helden in gesamplede vorm de revue passeerden.

Paar voorbeelden. Young Black Teenagers’ Time to make the dough nutz, dat drijft op een sample van Tom Sawyer van Rush. Stereo MC’s deden in de beginjaren op What is soul dan weer hun voordeel met onder meer Brian Eno & David Byrne’s Regiment, Ben E. King’s What is soul en Van McCoy’s The hustle. Op Public Enemy’s By the time I get to Arizona kwam dan weer een sample voorbij van een collectief uit de elektronische hoek dat ik eerder had ontdekt: Renegade Soundwave met Blue eyed boy. Alles onder het motto ‘beter goed gejat, dan slecht verzonnen’. De hiphop voer wel bij het samplen. Later het gilde der advocaten ook, want er volgden talloze rechtszaken, aangespannen door bands die graag even langs de kassa wilden passeren voor het ‘oneigenlijk’ gebruik van hun muziek. Soms kostbaar jatwerk en mede vanwege het moeten ‘clearen’ van samples (en vervolgens het zelf produceren van beats en muziek) liep de weg van de oldschool hiphop een beetje dood.

De jongens en meisjes uit de dance lustten ook wel een goeie sample of twee, zoals The Chemical Brothers bewezen op onder andere Block rockin’ beats en meer fraais uit hun catalogus. Ooit kocht ik voor 14 guldens en 90 cent de 12” Rolling with raï, nog steeds een moddervette crossover dancetrack van Axis, waar ook enkele leden van Stereo MC’s een vinger in de samplepap hadden. Pas vele jaren later, na de aanschaf van de single Holy ghost van The Bar-Kays, volgde een Aha!-Erlebnis en ontdekte ik waar de gebruikte drumsample vandaan komt. Onlangs veerde ik nog op toen ik een plaat van Gary Numan uit de kast haalde en het nummer M.E. zich op gang trok. Verrek, ja! Basement Jaxx: Where’s your head at! Dat weetje zat ergens diep weggestopt in mijn geheugen. Terwijl ik het ook gewoon had kunnen opzoeken op internet….

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s