De ethiek van Shame: elk liedje moet weer anders zijn

„Natuurlijk konden we geen carbon copy van Songs Of Praise maken. Dat heeft geen enkele zin. Zie het als een schilder die je in 2018 spreekt en die tekeningen maakt met een pen. Als je die twee jaar later ontmoet en hij doet dan nog steeds precies hetzelfde met die pen, dan is het toch terecht als je de vraag stelt waarom hij niet eens een kwast probeert?”

Door: Wim du Mortier

Shame – Drunk Tank Pink

Charlie Steen zie ik in een hoekje van mijn beeldscherm. Hij is ontspannen, lacht regelmatig bulderend en het lijkt wel alsof hij op zijn bed ligt. Vanuit zijn huis in Zuid-Londen voert hij het ene na het andere gesprek met de pers over Shames nieuwe album Drunk Tank Pink. In datzelfde huis is een ruimte waar die titel op is gebaseerd. Drunk Tank Pink is de naam voor een kauwgom-roze kleur die mensen op hun gemak zou stellen. In het huis van Steen dat hij deelt met zijn bandmaat (de gitarist van Shame) Sean Coyle-Smith, is een kleine ruimte in die kleur geschilderd. Een plek voor Steen om zijn onrustige geest te kalmeren.

Het is opmerkelijk hoe parallel de verhaallijnen van Shame en Fontaines DC lopen. Beide bands braken rond dezelfde tijd door na het verschijnen van hun debuutalbum. Daarna volgde een hectische periode waarin de jonge muzikanten plots maanden achtereen van huis en haard gescheiden werden. Dag in en dag uit reizen, spelen, veel aandacht, slecht eten, veel drinken, weinig slapen…

„Het lijkt wel alsof iedereen die je ontmoet tijdens toeren aanneemt dat jij heel extravert bent. Dat vind ik interessant. Want de werkelijkheid is dat je tijdens toeren vooral leert hoe noodzakelijk privacy is. Er is namelijk geen ruimte om even alleen te zijn of je eigen ervaringen te hebben. Behalve als je onder de douche staat misschien. Dat is zo’n beetje het enige moment dat je even alleen bent. Of als je het grote geluk hebt om een avond een hotelkamer voor jezelf te hebben. En je zowaar een paar uurtjes kunt slapen, in je eentje.” Zoals zo vaak in dit gesprek schaterlacht Steen. Ook serieuze onderwerpen lardeert hij met een kwinkslag hier en daar. Nooit wordt het zodoende te zwaarmoedig. „Dat je nooit alleen bent, laat zijn sporen na tijdens zo’n toer. Je trekt je wat meer in jezelf terug. En kom je dan thuis, komt er onvermijdelijk een moment van confrontatie met al je gedachten en gevoelens. Daar ben je in de tussentijd niet aan toegekomen. Omdat de wereld van het toeren gevuld is met afleiding, overvloed en absurditeit.”

Zowel Fontaines DC als Shame vielen na het toeren in een gat. Plots viel alle opwinding en aandacht weg en werden de jonge bandleden thuis op zichzelf teruggeworpen. Steen vertelt dat hij eerst probeerde om dat gat te vullen met meer feesten, maar dan in de pub met vrienden of door mensen mee naar huis te nemen. Toch volgde de confrontatie met zichzelf, en ontstond de behoefte weg te kruipen in dat holletje uitgevoerd in baarmoederkleur.

Fans van Shame, die de band ontdekten naar aanleiding van hun debuutalbum Songs Of Praise, zullen misschien hun oren niet geloven als ze voor het eerst Drunk Tank Pink opzetten. Is dit echt dezelfde band? Op het debuut horen we een jonge band die opwindende muziek maakt. Een mengeling van punk en noise, stuiterend en energiek. Extravert, surrealistisch, feestmuziek. Drunk Tank Pink is de andere kant van de medaille: introvert, duister, expressionistisch, agressief, moeilijk. De nummers zijn geschreven in de periode dat Steen in zijn eentje zijn gevoelens verwerkte.

„Het album is niet zozeer agressief als wel confronterend. Deze muziek is meer introvert. Hier hoor je hoe ik me met mijzelf confronteer. En de gevoelens daarbij liggen open en bloot. Die agressieve indruk die het kan maken, komt doordat ik jammer genoeg geen goede zanger ben. Daarom ben ik geneigd te gaan schreeuwen,” grinnikt Steen. „Het heeft ook te maken met onze natuur als band. We spelen graag live, met elkaar in één ruimte. Ik moet het met een microfoon dan opnemen tegen een serie gitaarversterkers en een drumkit. Dan moet je je stem wel verheffen.”

„Veel teksten op deze plaat gaan over hoe ik leer om te gaan met alleen zijn en toch van mijn eigen gezelschap ga genieten. Hoe het is om in isolatie de stilte te ervaren na al het toeren,” vertelt Steen. Opmerkelijk is dat dit zich afspeelde nog voor er sprake was van COVID of lockdowns. En toch heeft de inhoud van de songs en de claustrofobische sfeer raakvlakken met wat veel mensen nu in coronatijd doormaken. „Ja, ik realiseer me dat. Was het voorzienigheid? Mijn hemel, nee, gelukkig heb ik niet het vermogen iets als deze periode te voorzien. Maar het is wel fucking weird. De thematiek kan heel goed aansluiten op wat veel mensen nu meemaken – niet alleen jongeren maar iedereen die wordt gescheiden van werk, de mensen om je heen, je eigen identiteit. Gedwongen isolatie en op jezelf teruggeworpen worden en het in je eentje zien te redden; het zijn ervaringen van mij na het toeren en het is wat veel mensen nu doormaken.”

Lees door onder het kader

De Vier Van… Charlie Steen. Steen vertelt over vier albums die hem en Shame hebben beïnvloed.

Behalve de verschillen in de inhoud en emotionele lading van de teksten, klinkt Drunk Tank Pink in vergelijking met het debuut ook meer aangekleed, rijker gearrangeerd. Steen: „Veel van de nummers op deze plaat zijn geschreven in de slaapkamer van Josh Finerty. Daar hadden we veel tijd om te experimenteren. Invloeden van muziek waar wij naar luisterden (zie kader De Vier Van..) zoals Talking Heads en ESG hoor je terug in bijvoorbeeld het gebruik van percussie en synths.”

Shame maakte goed gebruik van de mogelijkheden van een studio en maakte wat demo’s. Zo ontstond langzaam maar zeker een nieuw geluid. „We hebben de tijd genomen om er op een andere, frisse manier naar te kijken. We waren gewend om alles zo live mogelijk op te nemen. De eerste plaat had bijvoorbeeld nog niet veel backing vocals. En dat komt gewoon omdat we ons niet bewust waren van die mogelijkheden. Als je vooral in pubs speelt, waar meestal maar één zangmicrofoon is om te gebruiken, dan kom je er niet aan toe om een tweede stem uit te proberen.”

Daarnaast speelt de ervaring die de band sinds het verschijnen van hun debuutalbum opdeed een belangrijke rol, legt Steen uit. „Bij het opnemen van Songs Of Praise waren we nog aan het leren hoe we onze instrumenten moesten bespelen, nog aan het leren hoe je songs schrijft, zingt, optreedt: alles was een nieuwe ervaring. En daarbij maakten we dus ook fouten. Deze keer hadden we meer kennis, meer zelfvertrouwen en beschikten over veel meer vaardigheid na twee jaar lang shows spelen. En ook alles er omheen – het toeren, het promotie maken – was nu niet nieuw meer. Het is net als een beroep dat je al een paar jaar uitoefent. Dan krijgt je er steeds meer vaardigheid in en krijg je een beter begrip van hoe de dingen werken. Dat stelde ons nu in staat om onze horizon wat te verbreden.”

Wanneer een band zo’n grote transitie doormaakt, is het maar de vraag of alle bandleden die stappen mee kunnen en willen zetten. Is iedereen nog on board? Steen geeft geen direct antwoord op die vraag. „Als je kijkt naar de nummers op de plaat, dan zijn die allemaal verschillend. Een nummer als Snow Day is meer experimenteel, Human, for a Minute langzamer, Station Wagon staat in alle opzichten op zichzelf en er zijn hardere nummers zoals Harsh Degrees. Wij hebben als band de ethiek dat elke song die we schrijven weer een beetje anders moet zijn dan zijn voorganger. Zo veranderen we op een natuurlijke manier. Je wilt immers steeds weer creatief nieuwe manieren vinden om je uit te drukken. Nieuwe dingen proberen die je inspireren, en je wilt nieuwe invloeden die je ondergaat daarin meenemen.”

Shame

Steen erkent dat er momenten zijn geweest dat de angst erin sloop of ze wel een goed tweede album zouden kunnen maken. Onzekerheid die toesloeg op momenten dat het schrijven niet zo vloeiend ging als ze graag wilden. Om die ban te doorbreken trokken ze bijvoorbeeld een week naar Schotland om met elkaar te schrijven. Des te groter was de voldoening op de momenten dat het wel lukte, benadrukt Steen. Des te groter de trots dat er nu een in alle opzichten nieuw album ligt dat Shame’s waarheid vertelt.

„Het belangrijkste is dat we erg trots zijn op wat we nu hebben gemaakt. Hoe cheesy het misschien ook klinkt, als je trots voelt als je voor het eerst terugluistert naar wat je hebt gemaakt met elkaar, dan valt alle kritiek of angst die je kunt voelen over wat mensen misschien van je willen direct weg. En wie weet hoeveel platen wij als gitaarband anno 2021 nog mogen maken. Dat zal in elk geval niet weer een Drunk Tank Pink zijn. Dit is eenmalig. Ik bedoel, dit blijft altijd bij ons, dit is een fucking record! En zelfs als het heel slecht wordt ontvangen, als echt helemaal niemand het goed vindt, wij vinden het in elk geval wel goed en zijn er trots op.”

„Het grappige is dat het ook een soort van hoofdstukken uit ons leven vertegenwoordigt. Songs Of Praise staat voor de periode waarin we 17 tot 20 jaar oud waren. Deze plaat voor 20 tot 22. Het is een raar idee om twee perioden uit je adolescentie gevat te hebben in twee formats. En een ongelofelijk privilege en groot geluk dat we dat mogen doen. En je wilt er daarom voor zorgen dat het jouw waarheid vertegenwoordigt. En dat doet Drunk Tank Pink. Misschien dat iemand anders vindt dat onze adolescentie een beetje poppier had mogen zijn. Maar weet je, dat was het niet,” schaterlacht Steen opnieuw.

Je moet er naar uitzien om dit materiaal weer live te kunnen gaan spelen…

„We gaan een toer op afstand doen, in onafhankelijke poppodia door heel het Verenigd Koninkrijk. Ik kan niet wachten… En het wordt interessant om de songs van Drunk Tank Pink live te gaan spelen omdat de thema’s in de coronaperiode zo aansluiten bij de beleving van mensen. Maar al voor corona sprak ik veel mensen die allemaal in een soort existentialistische crisis verkeren. Ze vragen zich af of ze wel doen wat ze willen en of ze ooit hun dromen zullen waarmaken. Ik weet niet of het iets is dat Londen kenmerkt of de groep mensen waar ik mee omga. Maar het maakt niet uit of ze werken of nog studeren of wat dan ook, iedereen heeft datzelfde gevoel. Een ongemakkelijk gevoel, onrust. Ook daar sluit de thematiek in Drunk Tank Pink bij aan.”

„Tegelijk ben ik optimistisch en hoopvol. Het enige waar ik nu aan kan denken is hoe geweldig iedereen het naar zijn zin gaat krijgen, zodra het vaccin er is. Dat wordt de Summer of Ultra Love. Ja, dat we naar buiten rennen en iedereen gaan omhelzen.”

Foto’s: Sam Gregg

Een gedachte over “De ethiek van Shame: elk liedje moet weer anders zijn

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s