Tranentrekkers

Snob, praler, opsnijder, muzieknazi, DJ van de Aldi, snoever. Het zijn complimenten die ik me als plaatjesdraaier/verzamelaar met plezier laat welgevallen. Het hoort erbij als je een uitgesproken smaak hebt, die zich links van het muzikale spectrum bevindt. Niet dat ondergetekende alleen opveert bij de nieuwste post-punk sensatie uit Midden-Mongolië, een piep-krak hype uit Iran of het neusje van de zalm van de janglepop uit Oezbekistan. Als jongen van de gestampte pot haal ik zeker mijn neus niet op voor wat genoegzaam ‘de lagere cultuur’ wordt genoemd, zoals de ouderwetse smartlap. Even Hollands als geprakte aardappelen en de HEMA-rookworst, dit niet te versmaden genre, dat zich tussen camp en ultieme kitsch beweegt en ongegeneerd op de traanklieren mikt. 

Jankklanken, waarbij vaak kinderarbeid niet wordt geschuwd om oma, opa, ooms en tantes een week gevoel ter hoogte van de steunkousen te bezorgen. Voorbeelden te over., met als ultiem bewijsstuk ‘Zuiderzeeballade’ van Sylvain Poons en Oetze Verschoor. Sowieso duiken er in onze zeevaardernatie mini-Titanics op, zoals ‘Er is een schip vergaan’ van Duo Ab Glas. Geen oog blijft verder droog bij Mieke’s ‘Een kind zonder moeder’ en Wilma & Vader Abraham’s ‘Zou het erg zijn, lieve opa’. Waarbij ik me als ouder dan toch afvraag hoe je je kind op de Kleine Smurf van een oudere man met baard en bolhoed kunt laten plaatsnemen, maar soit.

Wanneer er drank in het spel is, komt de ellende vanzelf. Jan Boezeroen heeft op drankgelagen een carrière gebouwd, getuige diens ‘De fles’ en ‘Ze zeggen’ en alcoholmisbruik zal zelden zo larmoyant op muziek zijn gezet dan op Arno en Gratje’s ‘Pappie, toe drink niet meer’. 

Criminaliteit? Ook een bron van inspiratie. Van kruimeldief Gerrit Dekzeil (‘Ik ben Gerrit’) tot de Johnny Cash cover ‘Veenhuizen’ (‘San Quentin’) van Alias Berger (geboren als Adri van den Berk), die later -mogelijk als boetedoening- als predikant en evangelist zijn loopbaan vervolgde. Gerrit Dekzeil -mede gelanceerd door Wim T. Schippers in de Fred Haché Show- verklankte tevens de natte droom van menige man in ‘Geld, drank en lekkere wijven’. Uit dezelfde stal: Barend Servet met ‘Waar moet dat heen’. ‘Och zal de mensheid ooit eens leren/Te leven zonder bruut geweld/Zullen wij dan ooit waarderen/Wat onze Schepper heeft besteld’, zo klinkt het in dit doemscenario. Ook tragiek te over in het literaire meesterwerkje ‘Dodenrit’ van de onvolprezen Drs. P.

Gekwelde dames á volonté in het levenslied. Neem Rita Hovink, wier korte, tragische leven als een smartlap leest. Haar ‘Laat me alleen’ is een klassieker. (Luistertip: Hovink had voordien al een gesneefde carrière als jazz-zangeres. De re-release van het album ‘Love me or leave me’ is een aanrader voor jazzcats allerhande). Of neem de gevallen vrouw die door Astrid Nijgh wordt vertolkt in ‘Ik doe wat ik doe’. Ook niet geheel wars van sentiment: de ode aan het ongeboren leven van Helga in ‘Niemand heeft je ooit gezien’. Misschien een ietwat vreemde eend in de bijt -wegens een in steenkolen-Duits gezongen Marlene Dietrich pastiche- maar absoluut de moeite: ‘Keukenhof’ van La Pat (‘Die Blumen blühen schöner wie immer, im Krankenhaus dieses Jahr’).

Laten we de ongekroonde koning en koningin van de smartlap niet vergeten. André Hazes, ras-Amsterdammer, maar van Sexbierum tot Maastricht gaat het los op ‘De vlieger’. Voor de fans een geniale tekstdichter, voor anderen iemand met een zware taalachterstand. En Mary Servaes, als Zangeres zonder Naam zorgvuldig uitgemolken door Johnny Hoes, die het onder meer in het tot op heden verkeerd begrepen ‘Hij was maar een neger’ opnam voor de verworpenen der aarde. 

Voor een hiaat in mijn smartlappencollectie moeten we even de grens over. Wie nog een exemplaar van dit pareltje heeft liggen, mag zich melden. Ik heb het hier over de Belgische charmezanger Marco Reynders. Luister naar en huiver bij ‘Liefste, ik heb AIDS’. Je zult er maar mee thuiskomen. Met deze single dan, welteverstaan.

DJ 45Frank

DJ 45Frank, alias Frank Heythuysen, is als DJ werkzaam bij poppodium de Nieuwe Nor in Heerlen, onderdeel van het eclectische DJ-duo The Vinyl Twins, journalist, maar boven alles muziekliefhebber.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s