‘Ik wil weer de grenzen van wat mogelijk is verkennen’

Alan Sparhawk van Low over hun nieuwe plaat Ones and Sixes

„Ik denk dat het weer beter met me gaat. Ik word nog vaak geconfronteerd met de periode dat ik in de war was, dingen zag die er niet waren, en daardoor plots tijdens een tour concerten moest afzeggen. Afstand nemen van die periode heeft zo zijn tijd nodig. Sommige dingen gaan me nu beter af en kan ik nu beter mee omgaan. Ik was gevaarlijk voor mijzelf. En ik kan nu noodzakelijkerwijs ook weer niet zeggen dat het allemaal echt is opgelost. Maar, ja, ik voel me nu veel beter.”

Handen verborgen in de zakken van zijn hoody met een ondefinieerbare kleur, loopt Alan Sparhawk wat schuchter rond. Hij ziet er een beetje sjofel uit, als een grijze muis. Sluik krullend haar tot voor zijn ogen, met een pilotenbril die voor zijn gezicht te groot lijkt te zijn en die raar oranje kleurt in het zonlicht. Hij praat zacht en langzaam; kiest zijn woorden op de tast. Is dit nu het brein achter Low, die grootse band uit de VS die grossiert in platen waarin emoties groter dan in het echte leven worden uitgemeten? Platen die je diep kunnen treffen in al hun rauwe schoonheid. Platen zoals het in september uitkomende Ones and Sixes.

Sparhawk is op de weg terug na een diepe inzinking enige jaren terug. Psychische problemen braken hem tijdens een tour dusdanig op dat hij concerten moest afzeggen en de openbaarheid even de rug moest toekeren. Nu komt de band – in feite Alan Sparhawk en zijn vrouw Mimi Parker – misschien wel sterker terug dan ooit. Ones and Sixes maakte Low samen met hiphop-producer BJ Burton en die hielp ze hun introverte muziek nieuwe dynamiek te geven. Dat levert een prachtplaat op, misschien wel een van de sterkste uit hun al zo rijke oeuvre. En met deze plaat gooit de band weer een radicaal het roer om; ruw en meer intens dan de vorige zachtaardige akoestische plaat.

Grenzen verkennen
„Het is als een pendule. Soms hebben we een paar platen nodig om een bepaalde richting te verkennen. Om dan weer een andere richting in te slaan. Toen we Great Destroyer maakten waren gitaren dominant en de plaat daarop Drums And Guns hebben we die instrumenten opzij gelegd en gewerkt met een drummachine en synthesizers. Ik weet dat niet iedereen dat nu zo mooi vond, dat was te verwachten. Maar wij waren niet happy geweest om gewoon weer hetzelfde te doen. Een rode draad in ons werk is ook dat we steeds met andere mensen samenwerken maar het toch altijd weer als Low klinkt. Het is leuk om daarin de grenzen op te zoeken. En ook voor deze plaat doen we dat. We slaan weer een nieuwe richting in en als we de piek hebben bereikt kijken we weer verder wat er op onze weg komt.”

„De laatste platen waren meer ingetogen, akoestisch en draaiden meer om de liedjes. Ik had op dat moment niet de behoefte de controverse op te zoeken en me erg te bemoeien met die liedjes. Het draaide immers niet om mij. Ik ben daarom minder aanwezig op die platen. Op Ones and Sixes worden onderwerpen aangesneden die meer uitnodigen voor dynamiek. Ik wilde deze keer weer de grenzen van de mogelijkheden verkennen;. in de sound en in de teksten.” Sparhawk slaat een diepe zucht en staart langs me heen. „De laatste tijd zijn allerlei dingen in de politiek en de samenleving die me dwars zitten. Dingen als de continue oorlog, en zaken die in de VS spelen zoals het geweld met de betrokkenheid van de politie. Maar ook persoonlijke zaken. Mijn vader is een jaar geleden overleden. Het heeft me verrast hoezeer dat me raakte. Hoe onvoorbereid ik erop was. Spiritueel dacht ik dat ik er klaar voor was, maar ik heb moeten ervaren dat het niet zo is. Op mij heeft dat het effect gehad dat ik aan veel dingen ben gaan twijfelen die ik jarenlang voor waar had gehouden.”

„Nu is het niet zo dat ik op de plaat daar in teksten heel direct dingen benoem. Ik wil in muziek niet expliciet zeggen ‘dit is er aan de hand en dit is wat we er aan moeten doen’. Ik beschrijf situaties waarin je je realiseert dat je eigenlijk helemaal niet weet hoe het werkt. Dat het heel anders in elkaar blijkt te zitten dan je dacht.”

„Ik hoop dat met name de laatste paar liedjes op deze plaat een beetje licht aan het einde van de tunnel laten zien. Ik pretendeer niet problemen op te lossen maar probeer te zeggen hoe dingen in elkaar zitten. Feitelijk vertellen wat er gebeurt; dat is het enige constructieve dat ik kan bijdragen. Ik vertrouw erop dat de luisteraar de antwoorden zelf zal vinden. Ik wou dat ik meer hoopvolle muziek zou kunnen maken. Maar ik heb daar op dit moment erg moeite mee eerlijk gezegd.”

De woorden van Sparhawk zijn, zonder dat hij dat misschien zo bedoelt, illustratief voor wat hij bedoelt te zeggen. Hij spreekt in raadselen, gebruikt vage formuleringen waarin de luisteraar zelf kan lezen wat wij wil; als een horoscoop. Zo is het ook in de teksten van zijn liedjes. Het nummer Lies bij voorbeeld klinkt boos, maar tot wie richt Sparhawk zich? „Vooral tot mijzelf. Maar ook weet niet tot een persoon denk ik”, zegt hij traag en vertwijfeld. „Veel nummers op de plaat gaan over relaties. Mijn vrouw zit in de band en we zijn 25 jaar getrouwd. Iedereen die zo lang een relatie heeft, kent momenten dat je terug kijkt naar wat je samen hebt doorstaan. Al die momenten dat je in de war bent en er misverstanden zijn, en je denkt dat je weet waar je het over hebt, maar toch blijkt dat het anders is. Lies gaat over momenten waarin je zelf bouwt aan een complex lulverhaal over hoe de zaken volgens jou in elkaar zitten, maar wat in werkelijkheid een vals beeld is.”

Egoïstisch
Als bekend hangt het gezin Sparhawk het Mormoons geloof aan en zijn ze devoot. Opmerkelijk is dat ze in de popwereld niet het ‘gospellabel’ krijgen opgedrukt. Misschien wel omdat ze het geloof niet expliciet uitdragen in hun werk. Ook op Ones and Sixes moet je zoeken naar referenties aan religie. „Maar die zitten er wel in”, ontnuchtert Sparhawk. Luister maar naar het afsluitende nummer DJ: ‘Wil je religie, of verzekering, een opstanding of zekerheid….’. Maar de teksten hebben niet die expliciete intentie. Ik heb me wel eens afgevraagd waarom ik nooit de aanvechting heb gehad om heel directe en duidelijke teksten te maken waarin ik mijn geloof uitdraag. En ik weet dan anderen het zien als het dienen van Gods werk door dat wel te doen. Misschien ben ik daarvoor te egoïstisch. Het zit er in, ik weet dat en voor mij is dat genoeg. Ik denk dat ik meer bereik door liedjes te maken over het leven en spiritualiteit. Volgens mij bereiken die meer dan wanneer ik zou gaan proberen over God te schrijven. Ik heb geleerd te vertrouwen dat het goede er uit zal komen. Dat luisteraars dat zullen herkennen als ze dat willen. Ik denk dat God de waarheid spreekt. En als ik in mijn liedjes waarheid kan zeggen, dan is het een kanaal om God te laten spreken.”

Boem tsjak
Voor de productie van Ones and Sixes tekent BJ Burton, die met Bon Iver, Sylvan Esso maar ook Kanye West, die Sparhawk overigens bewondert, werkte. Hij is meer thuis in de hiphopwereld en lijkt dus geen voor de hand liggende keuze om een plaat van Low te begeleiden. „Dat lijkt zo maar als je zijn werk kent weet je dat hij dingen extreem kan uitsturen. Ik bedoel daarmee dat hij in geluid dingen heel helder en aanwezig kan maken. Boem ….. tsjak…… Boem….. tsjak en dat is alles wat er gebeurt. Hij maakt dat zo aanwezig als maar mogelijk is. En in feite sluit dat goed aan bij wat wij met Low altijd hebben proberen te bereiken. En hoe ouder ik word, hoe meer ik daar aan hecht, hoe meer ik kies voor die esthetiek. Dat in de muziek wordt gezegd wat moet worden gezegd. BJ Burton heeft ons enorm geholpen daar weer stappen in te zetten. Het hielp me ook bij het schrijven van de nummers voor de plaat. Toen ik eenmaal wist dat hij de productie zou gaan doen wist ik dat ik hele intense dingen op hem af kon gooien en dat hij daar wel weg mee wist.”

Ones and Sixes wordt gekenmerkt door een geweldige dynamiek. Dat kennen we van Low, de band die altijd al speelde met minimalisme, harde passages en stilte. Op deze plaat wordt dat tot in het extreme doorgevoerd. Zelfs zo dat je je kunt afvragen of het niet te ver gaat. Op momenten trapt de compressie zo hard in dat het lijkt of er een kussen tegen je oor wordt gedrukt. Een effect dat je mooi of heel lelijk kunt vinden. Sparhawk hoort de kritiek gelaten aan. „Ik wil interessante en opwindende muziek maken. Wat we hier doen is een andere manier van geluid maken waarmee je de illusie probeert te creëren dat iets harder en meer om je heen is. Ik heb geen problemen met dat effect dat je beschrijft. Het is ook iets dat bij BJ Burton past. Hij is een stuk jonger en maakt gebruik van technieken van nu. Het zijn valide tools om te gebruiken denk ik.”

BPM
„Als ik muziek schrijf gebruik in een drumcomputer. En om het mijzelf een beetje gemakkelijk te maken kies ik altijd snelheden van 0 of 5 BPM; dus of 100 BPM of 105 en niet iets daartussen. Dan hoef ik nooit na te zoeken in welk tempo ik iets heb gemaakt. Maar zoals dat gaat bij het schrijven van muziek, bekroop mij op een gegeven moment het idee dat ik wel erg voorspelbaar begon te worden. Wat kan ik nu eens doen om dat te vermijden? Toen bedacht ik: laat ik voortaan alle tempo’s op enen of zessen zetten.” Sparhawk grinnikt als hij vertelt waar de titel Ones and Sixes op is gebaseerd.

„Maar dat was eigenlijk alleen de eerste aanleiding. Tijdens de opnamen zijn we heel erg bezig geweest met de vraag hoe we chaos konden creëren. En als je chaos creëert, is het dan nog wel chaos? Hoe ver kunnen we gaan met het loslaten, dingen gewoon laten gebeuren? Voor ons werd het meer interessant als we meer onze grenzen probeerden te verleggen. Dus de enen en zessen stonden ook in die zin symbool voor het zoeken van manieren om minder voorspelbaar te zijn.”

„Daarbij komt nog dat toen we over het artwork begonnen te praten een graficus tegen ons zei: ‘ah, enen en zessen, jullie bedoelen de internetschaal!’ Nu hadden wij er nog nooit van gehoord, maar er schijnt een schaal te zijn waarmee in de marketing op internet het succes van een site wordt gemeten. Een staat dan voor weinig succesvol en dat een site alleen wordt bekeken. Zes staat voor daadwerkelijk iets kopen, of het ergens mee eens zijn of iets aanklikken. Enen en zessen is dus het verschil tussen kijken en kopen. Dat geeft de titel van onze plaat weer een andere lading. Als een happy accident.”

Een gedachte over “‘Ik wil weer de grenzen van wat mogelijk is verkennen’

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s