‘We vieren het toch’ is sinds jaar en dag Spinvis’ motto voor de feestdagen. Dit jaar besloot hij een stapje extra te doen en daarom verschijnen er een kerstverhaal en zeven kerstachtige liedjes. Zes daarvan zijn kerstliedjes pur sang, de zevende, het onlangs verschenen Zonder Naam is een anti-oorlogslied. Om die reden verscheen het op Wapenstilstandsdag, 11 november. 

Omdat alleen vieren minder gezellig is, en we al een artiest hebben met patent op eenzame kerst, werkte Spinvis voor dit project nauw samen met de striptekenaar Hanco Kolk. Samen vertellen ze een kerstsprookje in woord en beeld, op boek en plaat. Lutke Krub is een betoverende vertelling van Spinvis en 17 iconische tekeningen van Hanco Kolk. Het kerstsprookje verschijnt in boekvorm bij Uitgeverij Thomas Rap en inclusief vinyl en/of compact discs op Excelsior Recordings. 

Het verhaal Lutke Krub staat ook op plaat Spinvis leest voor en dat duurt bijna een uur. Het begint met een voorwoord: Waar is Hanco Kolk? Hij lijkt verdwenen. Op Kerstavond opent zijn vriend Spinvis een achtergebleven map met tekeningen. Ze blijken het verhaal van Lutke Krub te vertellen. Het wordt gevolgd door een proloog, een gedicht waaruit blijkt dat Spinvis een meester-woordkunstenaar is. De overige hoofdstukken zijn getiteld Afbeelding 1, Afbeelding 2, etc. Dit is een samenvatting: “Het is 15 december. Hoog in Groningen, tussen Baflo en Tinallinge, in het kerkje van het verlaten dorpje Lutke Krub, zit een man met vele namen. Hij beseft dat de aan hem toegekende opdracht vrijwel onmogelijk is uit te voeren. Het is 15 december. Oscar van Baarlen ziet verborgen betekenis in de AEX-index. Voor iemand die codes kan ontcijferen hebben de beurskoersen geen geheimen. Het is 15 december. Over tien dagen is het Kerstmis. Maria is hoogzwanger en belt aan bij het huis van Joost. Het is 15 december. Alles moet nog gebeuren. De engelen houden hun adem in…” 

Voordat we doorgaan me de muziek nog dit: de zinnen zijn kort en het voorleestempo ligt naar mijn zin iets te hoog. Toch is het een boeiend verhaal, dat zeer aanbevelenswaardig is. Het bevat dan ook alle klassieke elementen van het kerstverhaal (inclusief de Drie Wijzen uit het Oosten, die zich laven aan de beste hash) en het gaat volgens Spinvis “eigenlijk over de samenhorigheid van kleine gemeenschappen die het Echte Wonder zijn.”  

Door met de muziek! Het eerdergenoemde protestnummer Zonder Naam kan zich meten met klassiekers in het genre, zoals Welterusten Meneer de President uit 1966. De muzikale begeleiding wordt, zoals veel nummers op dit album, klein gehouden., maar de tekst is genadeloos en trefzeker. De kracht zit ‘m in het beschouwende van de alwetende verteller en de beschrijving van wat iedereen kan overkomen en ook de boodschap dat oorlog zinloos is, is raak. Ook de kerstliedjes zijn wat mij betreft een schot in de roos. Dat wil zeggen, vijf van de zes, want Alles Is Waar vind ik a) niet echt een kerstnummer en b) ronduit corny.  

Met Kerstrecept trapt Spinvis fenomenaal af: “Twee lepels vriendschap / Een handjevol sneeuw / Drie flessen liefde / Bestrooi het geheel / Met wensen en weemoed / Snijd acht miljard puntjes / Serveer het vannacht in een droom”. Het wordt sterk gevolgd door een alternatieve vertelling op oosters aandoende muziek over Drie Mannen  en ook Genoeg voor een Sneeuwbal en De Laatste Kerstboom zijn knappe hedendaagse kerstnummers, die een beroep doen op melancholie en herkenbaarheid. Een Kaars Van Jou onderscheidt zich door het stemgeluid van de Vlaamse celliste, theatermaker en zangeres Saartje van Camp met wie Spinvis reeds vaker samenwerkte. Het liedje en de tekst zijn verdrietig, maar passend voor een kerstplaat. Stemmig, vooral ook door het ijle orgeltje.  

Met Lutke Krub en zeven kerstliedjes haal je een prachtig geschenk voor de feestdagen in huis. Dat je het album niet dagelijks zult draaien doet niets aan af aan de diepgang van de verhalen die worden verteld in de nummers terwijl de muziek wordt kleingehouden. Het zijn bijna allemaal klassiekers in de dop die jaar in jaar uit aan herkenning zullen winnen.