We moeten naar Amsterdam om te vieren dat Tramhaus een debuutalbum uit heeft. Dat tekent al een beetje de stormachtige ontwikkeling waarvan we getuige zijn geweest. Hoe lang is het eigenlijk nog maar geleden dat de Rotterdamse band in het kleine ruim van V11 speelde bij de release van Calls From The Hull nummer 1? Ook toen rook je de potentie al. Maar dat het zo, ook internationaal, zou ontploffen, was dat te voorzien?

Spannend dus, zo’n eerste album. Maakt de band de hoge verwachtingen waar? En over welke verwachting hebben we het dan eigenlijk? Een die is gebouwd op het ervaren van de band op een festivalveld waar iedereen zich volledig laat gaan op de stuwende postpunk van de Rotterdammers? En die live-show die overdonderen en imponeren zo mooi paart aan lieve kwetsbaarheid. Of gaat het om een verwachting die is gewekt met wat Tramhaus tot nu toe al op vinyl heeft uitgebracht en waar je een veelzijdiger band ontmoet die spannende complexe nummers met uitstekende melodielijnen speelt, de single Minus Twenty bijvoorbeeld.

Zet The First Exit op en zowel de festivalgangers als de ‘thuisluisteraars’ worden op hun wenken bediend met de vlammende opener The Cause. Wauw! Wat een energieke uptempo start die je gelijk naar het puntje van je stoel brengt en waarop je wel in beweging moet komen. Frontman Lukas Jansen brult erop los en speelt een vraag-antwoord-spel met een tweede stem. Beproefd recept, uitmuntend uitgevoerd. Once Again volgt, een bedachtzaam lied dat we live al vaker hoorden. Maar wel een die vlammend eindigt. Direct gevolgd door single Beech met een zanglijn van Jansen die je opnieuw laat rondspringen en die je niet snel meer uit je kop krijgt. In drie opeenvolgende tracks laat Tramhaus zo zien wat het in huis heeft. Energieke rock die je in beweging brengt en rustiger nummers die je ook laten nadenken en die je met melodie verleiden.

En wat te denken van de sound die de band in feite vanaf de start heeft gehad? De vlammende gitaarpartijen van Nadya van Osnabrugge en Micha Zaat vliegen je voortdurend links en rechts om de oren, vullen elkaar aan, weven een mooi web, en worden plots een wervelwind als ze samen gelijk optrekken. Prachtig! In de gitaarpartijen is voortdurend weer iets te ontdekken, zo ramvol mooie details zit het. Dat hoge toontje heel af en toe in Semiotics bijvoorbeeld, of de feedback – lekker in de toon en toch wringend – in prachtig slotnummer Past Me.

Op de plaat klinkt de ritmesectie met Jim Luijten op drums en Julia Vroegh stuwend, waarbij de baspartijen in feite leidend zijn in de ontwikkeling van de melodielijnen. We missen misschien een parmantig knorretje in die bassound, maar in het geluidsbeeld op de plaat werkt dat goed en laat de vet lage ondergrond alle ruimte om de nuances in de gitaren en de zang goed door te laten komen. De plaat klinkt daarom fantastisch en is toch onmiskenbaar ‘Tramhaus’. De betrokken technici verdienen daarbij vermelding. Voor het live-geluid Elmo Taihitu, en het nieuwe album is opgenomen in Katzwijm Studio met Floyd Atema achter de knoppen.

De negen tracks op The First Exit geven goed weer waar de band nu staat. Ook al ligt de plaat in feite al een poosje op de plank; bij hun optreden, de aftrap van Left of the Dial bijna een jaar geleden, vertelde Jansen dat ze tijd in de studio hadden doorgebracht in een poging een album op te nemen, ‘en dat is gelukt!’, schalde het door de Arminiuskerk. De band is in werkelijkheid dus al weer mijlen verder en heeft een jaar met intensief touren achter de rug. Dat vertaalt zich in een nog hechter live spel en nog energiekere concerten waarmee ze harten veroveren in binnen- en buitenland.

Ook bij de critici heeft Tramhaus intussen een wit voetje gehaald. Vijf sterren in de Volkskrant, lovende woorden overheersen. Maar voor wie ze langer volgt, is een iets gedetailleerder en kritischer blik misschien toch waardevol. Bijvoorbeeld de vraag of The First Exit een geslaagd album is? De verzameling van negen nummers – bijeen een mager half uurtje muziek – rust misschien wat te zeer op waar Tramhaus live mee scoort: nietsontziende postpunk goed voor in de mosh pit. Niet iets om in je luie stoel eens rustig naar te luisteren. Als ‘popalbum’ scoort het net wat minder. De variatie tussen de songs is weliswaar voldoende, maar maakt dat ook een fijne spanningsboog? Niet alle songs verrassen nog. The Big Blowout bijvoorbeeld, bouwt voort op een formule die we de band al eerder hebben horen toepassen. Het gevaar van herhaling ligt op de loer.

Had het debuut sterker kunnen zijn, bijvoorbeeld door de beste momenten uit de serie van drie singles die in aanloop naar deze release verschenen op het album een plekje te geven? Ja, wellicht wel. Nummers zoals Minus Twenty, The Goat en Beep Beep zijn stevig maar hebben ook een sterke ‘popfeel’, en dat misstaat op geen enkel album.

Allemaal gezeur vanaf de zijkant, spijkers op laag water. Want er valt op het debuut van Tramhaus heel veel moois te ontdekken dat we misschien nog niet zo goed van ze kenden. Worthwhile is bijvoorbeeld een song die sterk opvalt door het lijzige tempo en de depri toonzetting. Het grijpt terug naar invloeden uit de muziekgeschiedenis die verder teruggaat en dieper graaft dan Viagra Boys. En horen we daar wat surfinvloeden in Ffleur Hari? Zo breidt Tramhaus de eigen horizon nog altijd uit en zijn we benieuwd of we voor het feestje voor het volgende album al naar een zaal als Afas moeten, en we de band alleen nog op een beeldscherm of met een verrekijker van dichtbij kunnen zien.