Zodra de naam The Serenes valt, gaat het hart van menig oudere indieliefhebber net wat sneller slaan. De Friese band speelde rond de wisseling van de tachtiger naar de negentiger jaren van de vorige eeuw overal in het land op festivals en in jongerencentra. En hun debuutalbum Barefoot and Pregnant is met een beetje hulp van Oor en De Volkskrant legendarisch geworden. Critici die het kunnen weten zetten deze plaat steevast in de lijstjes van beste Nederpop-albums ooit. Die stellingname daar gelaten: het is een album dat als het ware een template introduceerde voor generaties Nederlandse gitaarbands die volgden en die net als The Serenes melodie combineren met scherpe randjes.
En dus gaan de wenkbrauwen omhoog als we lezen dat Theo de Jong, een van de beeldbepalende leden van The Serenes, na tientallen jaren weer nieuwe muziek uitbrengt. Samen met zijn oudere broer Tjitze, onder de naam Electrobardo. Er is een ep met vier nummers. En wat de nieuwsgierigheid extra prikkelt: die lijkt in niets op het werk van The Serenes. De ep van Electrobardo verschijnt precies 35 jaar na het verschijnen van dat historische album van The Serenes. Maar ook na het overlijden in 2020 van die andere toonzettende muzikant binnen de Friese band: Paul Dokter.
„We missen hem enorm”, schrijft Tjitze de Jong in een e-mail waarin we een gesprek voorbereiden over de ep van Electrobardo. „Paul Dokter was ook een dierbare vriend van mij en ik had tot aan zijn dood goed en regelmatig contact. Na zijn vertrek bij The Serenes vroeg hij mij om samen nieuwe muziek te gaan maken. Underground – daar lag voor hem en voor ons beiden een grote uitdaging. Later kwam Theo erbij, ook hij deelde dezelfde interesse en muzikale smaak, en was net als Paul klaar met gitaarrock. We maakten gedrieën jarenlang undergroundmuziek, maar kregen te horen dat daar in Nederland geen plek voor was.”
Tjitze vertrok daarna voor langere tijd naar Argentinië. Van het maken van die nieuwe muziek kwam dus even niets terecht. Tot het moment dat Barefoot and Pregnant opnieuw in de belangstelling kwam te staan en de moeilijk te verkrijgen plaat opnieuw werd uitgebracht. De drie kregen weer contact met elkaar, maakten plannen om muziek te gaan maken. De broers Tjitze en Theo wilden het ook samen eens proberen en kwamen voor dat project op de naam Electrobardo. Terwijl zij daaraan werkten, overleed plots Paul Dokter.
„Wij hebben alle twee een hele diepe vriendschap met Paul Dokter gehad. Wij hadden een hele sterke connectie met Paul, zowel als vrienden en als muzikanten die eenzelfde smaak en passie voor muziek deelden”, vertelt Tjitze. Theo en ik hebben daarom het gevoel dat Electrobardo als het ware is voortgevloeid uit de muziek die we samen met Paul maakten.”
Heruitvinden
Luisterend naar de vier nummers op de ep van beide broers is uiteraard het eerste dat opvalt dat de muziek objectief bekeken ver afstaat van wat The Serenes ooit maakten. Het project draagt niet voor niets een naam met daarin de Tibetaanse term bardo, verwijzend naar een geestelijke toestand in de overgang tussen dood en wedergeboorte. Die naam geeft dus treffend de overgang van de eerdere projecten naar Electrobardo weer; als een incarnatie.
De vier tracks op de ep zijn opgebouwd uit drumpatronen, elektronica, gitaren en zang. Het klinkt als lang uitgesponnen soundscapes, en beweegt zich ergens tussen elektronische lounge met psychedelische trekjes en dromerige postrock. Bedwelmende herhalingen, muziek om in op te gaan. Elke track ook lang genoeg om even los te komen van de realiteit (lees een recentie bij Make A Fuzz).
Dater in eerste instantie verwezen wordt naar The Serenes is niet erg, vindt Theo. „En dat is ook niet erg. Wij zijn er zelf nooit mee bezig geweest om terug te grijpen op het verleden. En überhaupt niet het idee gehad dat we een groot publiek zouden kunnen bereiken.” Tjitze: ”We hadden samen een sterke drang om een hele mooie plaat te maken met muziek die wij ónze muziek noemen. We hadden eigenlijk verwacht dat er heel weinig zou gebeuren rond dit project. Maar op een of andere manier krijgen we nu toch meer reacties dan verwacht. Maar het is onze intrinsieke bedoeling altijd geweest om dit soort muziek te maken. Ten koste van alles.”
Mantra
Nummers met coupletten en refreinen tref je niet aan op deze ep. Theo: „Het is als het ware een muzikaal mantra. Het is een herhalend thema om een beetje in een trance te geraken. Dat vind ik zelf mooi van muziek van bands uit het verleden zoals Tangerine Dream, Amon Düül, Spacemen 3, The Velvet Underground. Die drone, die hypnotiseert. Dat ontstaat uit een een hele andere manier van nummers maken, waarbij we refreinen en verzen uit de weg gaan.” „In krautrock en free jazz hoor je dat ook, legt Tjitze uit. „Ornette Coleman, Captain Beefheart; dat zijn artiesten die ‘out of the box‘ durfden te denken – die inspireren ons. Daar ligt onze fascinatie. We hebben ambities om muzikale grenzen te verleggen. We willen muziek maken die aan de ene kant bij deze tijd hoort, maar die zich aan de andere kant ook kan loszingen van de tijd.”
Terugkijken
Het duo richt het vizier nu op een album. En het is niet gezegd dat Electrobardo op die plaat weer gaat brengen wat nu op de ep is te horen.
Theo: „Ik kijk nooit terug. Wij zouden ook nooit een reünie gaan doen met The Serenes. Toen Paul nog leefde, waren we daarin heel duidelijk: wij willen vooruitkijken en met nieuwe dingen komen. Vanaf het begin van onze samenwerking hebben we er zo in gezeten. Dat is veel interessanter dan dat je na twintig jaar die oude nummers weer moet leren spelen en daarmee het podium op moet gaan. Dat is niet aan mij besteed.”
„Dat album wordt natuurlijk een Electrobardo-plaat, maar ik sluit niet uit dat het ook weer een heel andere richting in muziek gaat opleveren”, voegt Tjitze toe. „De ep hebben we samen gemaakt, maar op afstand van elkaar – Theo in Frankrijk en ik in Argentinië – en stuurden elkaar bestanden toe. Nu ik terug ben in Nederland, gaan we weer samen in een ruimte muziek maken met elkaar. Ook dat is al heel anders. Dus ik ben ook zelf heel benieuwd waar dat naartoe gaat het komende jaar. Dat wordt heel spannend.”
Tourplan
Voorlopig blijft Electrobardo een studioproject. „Omdat we de catalogus toch een beetje willen uitbreiden”, zegt Theo. „Daarna gaan we beslissen: wat gaan we doen live? Wat willen we? Gaan we er mensen bij betrekken? Willen we werken met een geluidsman? Willen we werken met een lichtplan? Willen we werken met projecties? Dat ligt allemaal nog open. Maar ik verwacht dat het zeker gaat gebeuren. Het wordt geen hele grote tour, want daar heb ik in het verleden mijn lessen wel uit geleerd. Liever een beknopt tourplan, met een paar mooie locaties – want een locatie kan ook heel mooi werken voor een liveoptreden. Ik ben bij de eerste editie van Into The Great Wide Open geweest, en daar is een hele mooie plek in het bos, in een duinpan. Nou, daar had ik wel met Electrobardo willen spelen. Het hangt er natuurlijk ook een beetje vanaf wat er gaat gebeuren. Ik bedoel, als er verder niemand echt geïnteresseerd is in deze muziek…”
Ook live spelen benaderen de broers het liefst op hun eigen manier. „We hebben daar nog niet eens zo veel over gedebatteerd”, erkent Theo, „maar ik zie ons niet die nummers integraal naspelen. Dat is helemaal niet interessant. Ik denk dat we het spannend kunnen maken. Dan gaat het weer heel anders worden.”