Thans komt de nieuwste langspeelplaat van het gezelschap Dorpsstraat 3 op de markt, getiteld Staal op Staal. De muzikanten, die zich onderscheiden door een zekere artistieke nonchalance in voorkomen en levenswandel, treffen hiermee precies de juiste toon.

In soortgelijk archaïsch taalgebruik voert Dorpsstraat 3 ons naar een fantasiewereld op Staal op Staal. De plaat is de kenschets ‘conceptalbum’ waardig, de band raakt met deze plaat op alle fronten de roestvrij stalen spijker ferm op de kop. Het woord ‘geniaal’ ligt op de loer.

Stel je een dorp voor, waar ooit een groot deel van de inwoners hun brood verdienden in de nabij gelegen fabriek. Maar die sluit en dus zoekt iedereen vertwijfeld zijn weg. Dat is de wereld waarbinnen Staal op Staal zich afspeelt. In de teksten worden verhalen verteld van mensen in het dorp. Het speelt zich af in een Nederland zoals het er niet meer is.

De keuze voor zo’n thema is gedurfd. Dorpsstraat 3 slaagt erin om het idee tot in de puntjes uit te werken. Zie de hoes van de plaat; een collage die een industriële indruk wekt, uit een vervlogen tijd.

Dorpsstraat 3 hult dat verhaal in muziek die je ook naar een rijk verleden voert in de Nederlandse popgeschiedenis. Met oude instrumenten, naast traditionele instrumenten als bas en gitaar ook een minder voor de hand liggend assortiment, wordt een palet aan (elektronische of industriële) sounds gebruikt die niet alledaags is. Maar die als je vergelijkingen wilt maken, wel doet denken aan avant-garde uit de jaren tachtig van Blaine Reininger en Minimal Compact tot en met Einstürzende Neubauten, of de Nederlandse postpunk uit die tijd van Minny Pops, Nasmak, Slauerhoff, Kiem of de Tilburgse artiest Toni Valen. Maar er sluipen ook andere invloeden binnen. In de soms aanstekelijke ritmes kun je Oosterse voorbeelden vermoeden. Of de punkflirts met muziek uit andere culturen zoals we kennen van The Ex en De Kift.

Ook eigenwijs en niet alledaags is de keuze voor de Nederlandse taal. Dorpsstraat 3 put bij het schrijven van de teksten niet uit de taal van vandaag, maar voert ons naar de wat formele woordkeus, zoals die gewoon was in de jaren vijftig en zestig of nog eerder. Taal uit het Polygoonjournaal – de band benut overigens zelfverzonnen journaalflitsen om het verhaal van het album nog overtuigender neer te zetten. De taal draagt de ‘laag fictie’ die frontman, zanger en multi-instrumentalist Merlijn Breedland graag over zijn werk smeert – in MuziScene’s interview geeft hij daar uitleg over. Het levert in de songteksten prachtig poëtische frasen op. Evenzeer grijpt de tekst terug naar het leven van voorheen. In het advies je tijd niet te verdoen voor de televisie bijvoorbeeld; zeker niet eigentijds.

Zo klopt alles, werkelijk alles, aan Staal op Staal van Dorpsstraat 3. En is het in die zin al een geniale plaat waar je met open mond naar kunt luisteren. Kers op de taart is misschien wel de zangstem van frontman Merlijn Breedland: ijselijk emotieloos en laag. Het past perfect in dat wonderlijke klankenpalet van de band. Een palet waarin ze dan ook nog eens buitengewoon aanstekelijke liedjes hullen, zoals Dans Met Ons.

Conceptplaten kunnen er wel eens onder het samenbindende idee lijden omdat de ‘popfactor’ ondersneeuwt. Niets daarvan op Staal op Staal: op de beste momenten zijn de uitstekende liedjes wild dansbaar en poppy. Onontkoombaar. Een sieraard van een nederpopplaat, uitgegeven door het Haarlemse label Geertruida.