Benedict October is het alter ego van de recent van Amsterdam naar Berlijn verhuisde songwriter, muzikant en filmmaker Martijn Smits. And Then The Ocean is de opvolger van zijn in 2020 verschenen debuut You Can Tell Me Nothing That I Should. Het gaat over liefde na de dood. Hoewel het thema fictief begon, kreeg het een realistische lading toen Smits’ vader ernstig ziek werd en overleed. Was Smits op zijn debuut al zeer openhartig, nu durft hij zichzelf zo mogelijk nog meer bloot te geven. 

De fascinatie voor emoties die komen kijken bij sterven en de dood vindt zijn oorsprong in de jeugdjaren van de zanger. Op zijn zeventiende werd hij slachtoffer van zinloos geweld. Twee dagen lang verkeerde hij in kritieke toestand, nadat hij was neergestoken. Het maakte diepe indruk op hem. Toch zag hij daar ook de schoonheid van in, bijvoorbeeld toen hij later geconfronteerd werd met de dood in zijn vriendkring. Angst, ongemakkelijke momenten, pijn en herinneringen verwerkte hij muzikaal en tekstueel in de liedjes die op And The Ocean zijn te horen.  

Daarmee is het een conceptalbum pur sang, dat duidelijk een kop (Big White Moon (prologue) en staart Love You Till Tuesday (epilogue) heeft, met de tussenliggende songs als afzonderlijke hoofdstukken, netjes in tweeën gedeeld door het instrumentale Your Heart Reprise (Interlude), dat overigens op het fysieke album ontbreekt, maar wel op de streaming varianten ervan aanwezig is. 

Niet per se gemakkelijke kost, maar ondertussen bloedmooi, dus zeer de moeite van het beluisteren waard. Daar doet de moeilijkheid om de muziek te categoriseren niets aan af. Hoewel de nummers evengoed klein gehouden hadden kunnen worden, zijn ze zodanig uitgewerkt dat het soms wat theatraal aandoet. Dat dit op meesterlijke wijze is gedaan, maakt dat ik Benedict October durf aan te bevelen aan liefhebbers van grootheden als David Bowie en Nick Cave. 

And Then The Ocean opent ronduit magistraal met Big White Moon, dat klinkt alsof twee nummers elkaar hebben gevonden en zijn samengesmolten waarbij het geheel groter is dan de som der delen. Het ritme is stuwend, saxofoonklanken zijn als een zwoele bries waarop pianoklanken worden aangevoerd, terwijl Smits gepassioneerd zijn verhaal verteld, waarbij hij als hij zingt enigszins klinkt als Tom Smith van Editors. Lovestruck klinkt een stuk opgewekter en Smits’ stem doet hier meer aan Bowie denken. Het beschrijft hoe zijn ouders elkaar ontmoetten in een bar en is uiterst dansbaar en heeft een onweerstaanbaar refrein, dat erom schreeuwt om te worden meegezongen. Hoe anders is dat op Your Heart My Heart, dat weliswaar ook up-tempo begint, maar veel dramatischer en melancholischer klinkt. En dat is niet raar, wanneer je bedenkt dat Smits hier reflecteert op zijn relatie met zijn overleden vader.  

Your Clown en Beautiful Way To Die zijn veel ingetogener en wanneer na de interlude de tweede helft ook bescheiden van start gaat met Never Said Goodbye With Words, dat hij samen schreef met de producer van het album, Mark van Bruggen (o.a.Thomas Azier), lijkt het alsof we een keerpunt op de plaat bereikt hebben. Het nummer mondt echter uit in een behoorlijk chaotische apotheose, zodat schijn weer eens bedriegt. Ook Insomnia is uitbundiger dan de titel doet vermoeden en wederom moet dit nummer, dat terugblikt op Smits’ relatie met zijn vader tijdens zijn jeugd, liefhebbers van Editors aanspreken. Het wordt gevolgd door de ballade-achtige Lust For Life en wanneer Yesterday Is A Dream akoestisch begint, lijkt het erop dat we wederom in rustiger vaarwater zijn beland. Toch bevat het complexe arrangementen, waardoor het theatraler is dan een ballade. Dat dramatische aspect keert terug tijdens de epiloog en Love You Till Tuesday biedt dan ook volop ruimte tot bespiegeling. 

Hoewel keerzijde van And Then The Ocean dus beduidend rustiger is dan de voorzijde, wil dit niet zeggen dat het uitgaat als een nachtkaars. Dit komt mede door de bonustrack Equally Blinded, die uptempo en stevig uit de verf komt. Het is een duet met Stefanie de Beurs (Wolf and Moon) en die samenwerking en de uitgesproken synths maken dat het lekker fris klinkt, al mag je ook dit nummer wat mij betreft gerust scharen onder dark dreampop. Het is een heerlijke afsluiter van een heerlijk album, dat ontegenzeggelijk meerdere luisterbeurten verdient. Maar wees gewaarschuwd, want het bevat hooks die lastig loslaten, dus het zou zo maar kunnen dat het je cd-speler langere tijd bezet houdt.