De grote vakantie. Die woorden roepen nostalgie op. Een term die in je geheugen rondhangt, uit de tijd dat je nog op de basisschool zat. Woorden die horen bij de bijna onoverzichtelijke periode in de zomer vol vrijheid en mooi weer. Hunkeren naar eindeloos buiten spelen. Weet je nog hoe dat voelde?

Johan is terug, en hun nieuwe album heet The Great Vacation. Een titel die je aan het mijmeren zet. Vanwege de associaties die het oproept, maar ook omdat het in feite eigenaardig Engels is, of er moet mee worden bedoeld dat het een fijne vakantie was, in het Amerikaans Engels dan wel. Tomáto, tometo: waar Engelsen spreken van ‘holiday‘ noemen Amerikanen dat ‘vacation‘. En Engelsen noemen onze ‘grote vakantie’ helemaal niet zo maar hebben het over ‘summer holiday‘. Speelt Jacob de Greeuw van Johan hier bewust met steenkolenengels?

Johan is terug met een nieuw album. Dat is wegens de constante kwaliteit van het werk van deze band automatisch een mijlpaal in de Nederlandse popgeschiedenis. Want zo regelmatig maakt De Greeuw en zijn vrienden geen platen. De laatste, Pull Up, dateert al weer van 2018. En ook de albums daarvoor zijn door jaren stilte van elkaar gescheiden. Jaren waarin je je gerust kon afvragen of ze er ooit nog weer aan toe zouden komen.

Laten we eerlijk zijn. De subtiele gitaarpop van Johan behoort tot de betere in zijn soort. Toch zijn niet alle albums van a tot z pareltjes, de ene maakt meer indruk dan de ander. Toetssteen voor wie zich in Nederland met dit genre wil bezighouden is toch Pergola. En wellicht om strikt persoonlijke redenen voeg ik daar THX Jhn aan toe. Albums die nog steeds de toets der tijd doorstaan. Prachtige liedjes, met een rafelrandje soms. Teksten die iets voor je kunnen gaan betekenen, melancholiek van toonzetting vaak.

Het is vaker gezegd: de corona lockdowns hebben ook mooie dingen voortgebracht. Zet The Great Vacation op, en realiseer je dat je hier het resultaat hoort van wat die periode met De Greeuw deed: ‘What a time we are living in, ah, what a crazy world‘, zingt hij in Reset. En kijk ‘m zitten in z’n pyjama in de video bij So It Goes. Het titelnummer op het nieuwe album eindigt met de zinsnede ‘it really was a great vacation, now we are going home’; dat zou je kunnen uitleggen als een cynische terugblik op die rare periode.

Wat doe je als muzikant als je gedwongen thuis zit? Juist ja, naast een beetje gamen op de bank vooral veel liedjes maken. Dertien uitstekende liedjes uit die periode zijn op deze nieuwe plaat beland, goed voor bijna driekwartier genieten. Gitaarpop die je oor streelt, met af en toe een scherper randje. Nooit te makkelijk, maar stuk voor stuk groeiers. Met uitmuntend subtiel gitaarwerk, in uiteenlopende sounds. Steeds net weer anders, toch onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Johan noemt dit album zelf ‘een van de meest avontuurlijke’. Het is verleidelijk dat over te nemen. Maar is het maar net wat je daar onder verstaat. Ja, er zijn liedjes op deze plaat waar de band net buiten de kaders die we van ze kennen kleuren. Het album start gedurfd met Cincinnati dat is gebaseerd op een loopje op gitaar dat met de zang wordt gevolgd. Het klinkt aanvankelijk eigenaardig en een beetje infantiel, tot het refrein inzet en we ineens in een typische Johan-song belanden. Titelnummer The Great Vacation hangt op een pianopartij, Biker S is een intermezzo dat verrast, en Fly On The Wall klinkt gejaagd, is de zang bijpassend gespannen en de gitaarsolo opmerkelijk ‘rock ’n roll’.

Johan speelt erop los op hun nieuwe album en verkent inderdaad ‘avontuurlijk’ paadjes die misschien nog niet vaker zijn gevolgd. Rode draad op The Great Vacation is desondanks opnieuw dat alle dertien liedjes wonderschone refreintjes hebben, mooie popliedjes zijn, vol heerlijk gitaarwerk. Met een paar songs die zo in de Johan-canon kunnen worden opgenomen. Hold The Line is zo’n liedje dat alle kenmerken heeft van een klassieke Johan-song. Euforisch refrein dat uitnodigt tot meebrullen, een opbouw die je leidt naar een hoogtepunt, maar eindigt in een pensief moment. Time For Change heeft een moment waarin de gitaren sprankelend tokkelen, maar waarna een ruige gitaarsolo wordt ingezet, alsof Neil Young ook even mee mocht doen. Believe is tranentrekkend mooi dankzij de lalala’tjes en de akoestische gitaar die vederlicht rond dwarrelt. In Undone hinkelt de leadgitaar achter De Greeuw’s stem aan en trekt melodiesporen in je brein. En I Don’t Know Man heeft opnieuw een refrein om keihard bij te janken, of je hart aan te verliezen.

The Great Vacation van Johan is een prachtig album voor liefhebbers van gitaarpop van hoge kwaliteit. Bomvol melodie en emoties, maar nooit ‘in your face‘. Een album om het wel even mee uit te kunnen houden op een onbewoond eiland. En misschien een van de betere in de toch al niet mis te verstane catalogus van De Greeuw cs.

Johan tourt de komende maanden door het land, maar doet godbetert Rotterdam niet aan dit keer. Ga ze zien: 7 maart – Oosterpoort; 15 maart – TivoliVredenburg; 30 maart – Doornroosje; 4 april – Effenaar; 18 april – Paard; 25 april – Hedon; 3 mei – Paradiso.