Maak kennis met: Juri Hiensch (1978), een veelzijdig fotograaf gespecialiseerd in portretten, reportages en concerten. Hij heeft een eigen studio in Utrecht en fotografeerde voor festivals zoals Into The Great Wide Open, Best Kept Secret en Le Guess Who? Daarnaast is hij sinds 2003 huisfotograaf van TivoliVredenburg.

Leaderfoto en tekst: Judith Zandwijk
Meer over popfotografie: Portret Ben Houdijk – Podcast popfotografie

Handtekening
Juri heeft een grafisch oog en zijn stijl is direct herkenbaar door het minimalisme, vlakverdeling en de sterke contrasten. Zijn foto’s zijn krachtig en kernachtig, maar vertellen toch een compleet verhaal.

„Ik houd van minimalisme”, vertelt Juri. „Met weinig beeld toch een verhaal neerzetten vind ik het spannendst. Mijn focus ligt op het losmaken van artiesten van de omgeving. Je zult niet vaak een foto van mij zien van een artiest met een microfoon voor zijn of haar gezicht. Ik werk vaak vanuit de zijkant om de situatie te isoleren en het moment in al zijn eenvoud vast te leggen.

Mijn favoriete concertfoto waarin dat allemaal samenvalt, is die van St. Vincent, genomen vanaf de zijkant. Je ziet haar in haar kenmerkende pose, dubbel klappend, en dat maakt de foto zo krachtig. Er is weinig kleur, vooral tegenlicht, waardoor ze verandert in een silhouet. Het is het ultieme voor mij: met een silhouet alles vertellen. Als je zo’n foto kunt maken, ga je echt blij naar huis.”

Muziek staat voorop
Juri’s liefde voor muziek werd hem met de paplepel ingegoten door zijn ouders, die hij liefkozend ‘oude hippies’ noemt. Hij groeide op met bands als The Rolling Stones en Roy Orbison, maar vond in zijn puberteit zijn eigen weg in de punk, van Pixies tot de Sex Pistols. Zijn eerste concert zonder ouders was de legendarische punkband The Buzzcocks, in 1993 in TivoliVredenburg, waar hij 10 jaar later huisfotograaf zou worden.

Daarna fotograferen
Hiensch’s interesse in fotografie werd aangewakkerd door participatie in de Nederlandse kraakscene (1998-2005). Juri: „Ik maakte foto’s van de krakers, de scene en de feesten. Creatief stelde het nog niet zoveel voor; het ging vooral om vastleggen en documenteren. Ik gebruikte een kleine compactcamera met een flitser; daar is het allemaal mee begonnen. Ik had een website waar we foto’s deelden. Die gare koppen, fel belicht en in kleur.”

Kleur vs. Zwart-wit
Concertfotografen werken vaak onder uitdagende lichtomstandigheden, waarin scherpe foto’s moeilijk te maken zijn. Zwart-wit kan dan helpen om details en contrasten beter uit te laten komen, wat in kleurenfoto’s soms verloren gaat door schaduwen en ruis. Vaker is het gebruik van zwart-wit een bewuste stijlkeuze, waarmee een bepaalde sfeer wordt neergezet. 

Juri: „Backstage-reportages maak ik soms in zwart-wit terwijl ik diezelfde band op het podium in kleur vastleg. Dat levert een mooi contrast op tussen de intimiteit van backstage en de energie van het podium. Natuurlijk, het is verleidelijk om een minder gelukte foto snel om te zetten naar zwart-wit, maar uiteindelijk is het voor mij vooral een creatieve keuze. Dan voegt het echt iets toe aan het verhaal.”

Van kiekjes naar concertfotografie
Hiensch volgde een grafische opleiding en werkte bij een foto-/reclame-studio, waar hij het vak echt leerde kennen. Via een vriend zag de marketeer van TivoliVredenburg zijn werk en vroeg hem het fotografenteam te versterken. De jeugdig ogende Juri: „Dat is dus alweer 22 jaar geleden! Zij zag mijn ontwikkeling van ‘kiekjes’ naar creatiever werk. Ik vond het geweldig, maar ook een beetje spannend.  Stond ik daar – nog met de Fuji Finepix, een soort van goede compactcamera  – te fotograferen. Mijn eerste concert was Zuco103, maar ik kan écht niet meer naar die foto’s terugkijken.”

Kill Your Darlings
Als fotograaf krijgt hij soms verzoeken van marketeers om alles in één beeld te vangen; de band, het publiek, de locatie. Maar Juri gelooft juist in het weglaten van overbodige details. „Door één detail centraal te stellen, probeer ik de emotie en sfeer te vangen. Dat voelt voor mij als de essentie van een foto. Natuurlijk maak ik soms een totaalbeeld, maar ik vertel liever een spannender verhaal door details uit te lichten.”

Zijn keuze voor minimalisme en de selectie van slechts een paar beelden kan soms botsen met de verwachtingen van opdrachtgevers. Hij legt uit: „Ik lever bewust minder foto’s aan en kies liever zelf mijn sterkste beelden uit. Dat is niet uit gemakzucht. Integendeel, ‘kill your darlings’ kost tijd en moeite, maar naar mijn mening kan je beter een paar écht krachtige beelden gebruiken dan veel goede beelden.”

TivoliVredenburg is duidelijk trots op al haar huisfotografen. In het hele gebouw – ook backstage – hangen grote concertfoto’s die regelmatig worden vervangen. Bij de ingang hangt onder andere een groot werk van Juri, al is die foto juist niet typisch voor zijn stijl: hier zie je alles in één shot – de hele zaal, het publiek, de muzikanten.

Slechte Foto’s
Als concertfotograaf maak je natuurlijk ook slechte foto’s. De omstandigheden, zoals snel wisselende verlichting en beweging op het podium, maken het extra lastig. Juri: „Slechte foto’s? Natuurlijk, die heb ik ook genoeg gemaakt. Er zijn veel elementen die een beeld goed of slecht kunnen maken, techniek en compositie natuurlijk maar ook inhoudelijk kan een beeld of een serie slecht zijn. Bijvoorbeeld als je net een belangrijk moment hebt gemist. Slechte beelden probeer je dan weg te laten uit een serie, maar soms is een technisch slecht beeld nodig om een inhoudelijk goede serie te maken.”

„De technologische ontwikkelingen maken het wel steeds makkelijker. Sinds ik met de Canon R5 Mark II  fotografeer, kan ik me meer op de compositie richten dan op de techniek. De camera volgt waar mijn ogen kijken en stelt daar automatisch op scherp, wat het makkelijker maakt om snel en precies te focussen, zelfs in moeilijke lichtomstandigheden.”

AI in de fototas
In concertfotografie moet je in een oogwenk om het beslissende moment vast te leggen. Dat is waar de creatieve vaardigheden en ervaring van de fotograaf het verschil maken. AI kan technisch ondersteunen, maar de fotograaf bepaalt het moment, de compositie en het gevoel van de foto. 

Juri: „Ik krijg vaak de vraag: wat voeg je nog toe als fotograaf met alle mogelijkheden van AI? Het antwoord is simpel: het unieke oog en de artistieke visie van de fotograaf blijven het allerbelangrijkste. AI helpt op dit moment vooral bij technische zaken zoals scherpstelling en ruisreductie, maar de creatieve regie ligt nog bij de fotograaf. In de toekomst zal AI meer gaan overnemen en waarschijnlijk geheel zelfstandig prachtige dingen maken. Maar in een wereld waar steeds meer nep/ai is, zal de vraag naar ‘echt’ ook steeds belangrijker worden.”

Podiumfotografie – Backstage Fotografie – Portretfotografie
Backstagefotografie legt vast wat er achter de schermen gebeurt bij concerten en toont de sfeer en het karakter van het voorbereidingsproces. In plaats van geposeerde beelden zie je de samenwerking tussen artiesten en crew om de show mogelijk te maken. Portretfotografie richt zich juist op het vastleggen van de persoonlijkheid of emotie van een persoon.

Na jaren van intensieve concertfotografie vindt Juri nu meer voldoening achter de schermen. „Ik fotografeer nog steeds concerten, maar minder dan voorheen. Met enige regelmaat doe ik nu podiumfotografie voor klassieke en niet Westerse muziek. Het is rustiger, minder hectisch. Bij energieke concerten liet ik me vaak meeslepen in de drukte, en dat werd me soms te intens. Bovendien voel ik me vaak bezwaard tegenover het publiek; vroeger stond ik in m’n eentje vooraan, maar nu zijn er zoveel fotografen, en ik wil niet in de weg staan.”

„Ik begon me een beetje te vervelen met podiumfotografie. Ik had het al zó vaak gedaan en het voelde alsof ik telkens hetzelfde deed. Ik miste de mogelijkheid om mezelf echt te vernieuwen. Daardoor kreeg ik steeds meer zin om mijn eigen scènes te creëren.”

In 2011, tijdens Le Guess Who?, stapte Juri over naar backstagefotografie, en in 2015 breidde hij zijn werk uit naar portretfotografie. Zijn unieke portretten trokken al snel de aandacht van andere festivals, zoals Rewire, Best Kept Secret, Motel Mozaïque en Into The Great Wide Open en ook deze vroegen hem hun artiesten vast te leggen.

Voorbereiding 
Voor Juri begint elk fotoproject met een goede voorbereiding. Hij duikt in de achtergrond van de artiest, bekijkt eerder gemaakt beeldmateriaal en luistert naar de muziek om een gevoel te krijgen wie hij gaat vastleggen. De keuze voor welke artiest hij fotografeert hangt af van de wensen van de opdrachtgever en de uitstraling van de artiest. Vooral bij festivals als Le Guess Who?, waar artiesten vaak een bijzonder verhaal hebben, is zo’n voorbereiding essentieel. Alles, van de locatie tot de sfeer en de crew, moet perfect aansluiten.

Soms is het ook keihard improviseren vertelt Juri. „Tijdens Rewire Festival in Den Haag had ik afgesproken om Eartheater te fotograferen, die een project in de Grote Kerk uitvoerde. Ze is een super extravagante artiest, en ik had alles voorbereid om vooraf een portret te maken. Helaas kwam ze op het afgesproken tijdstip de kleedkamer niet uit. Het duurde en duurde tot ook de stagemanager zenuwachtig werd, want het concert moest beginnen. Ineens kwam ze eruit gerend en riep in het voorbijgaan: „After the show Juri.” Hij moest dus snel schakelen, maar had dat er graag voor over.

„Na het optreden was ze ontzettend euforisch en moeilijk te benaderen, maar ik kreeg haar uiteindelijk toch te pakken voor het portret. Ineens rende ze de kerk door naar een gedenkteken met een hek eromheen.” Natuurlijk besloot hij mee te gaan in Eartheaters energie. „Ze klom over het hek, sprong in het beeld en begon luid te joelen. Ik riep mijn assistent om snel de flitser hoog te houden en ik stond als een gek te fotograferen. Gelukkig lukte het me daarna alsnog om haar mee te krijgen naar de plek die ik vooraf geselecteerd had. Ze was zo hyper, trok haar jurk omhoog, en stak, halfnaakt, haar middelvinger omhoog. En ja, die foto is het uiteindelijk geworden.”

Dit is slechts een van de vele verhalen die de chaos, creativiteit en humor illustreren die soms nodig zijn om een uniek portret te maken. Plannen veranderen soms op het laatste moment maar levert onverwachts wel een nóg sterker beeld op.

Klik
Een connectie met het model dat je fotografeert is cruciaal. Het bepaalt direct hoe authentiek en diepgaand het portret wordt. Als er een goede klik (excusez le mot) is, voelt het model zich meer op zijn gemak, en dan komen kwetsbaarheid en echte emoties eerder naar voren. Zo leg je niet alleen een gezicht vast, maar juist iets van de persoonlijkheid en het innerlijk.

Juri legt uit hoe belangrijk deze connectie ook voor hemzelf is, vooral bij het maken van portretten: „In de studio neem ik de tijd om even te praten en elkaar te leren kennen. Op festivals kan dat wat lastiger zijn, maar gelukkig zijn artiesten vaak gewend aan de camera. Dat helpt. Ik wil die connectie echt voelen. Voor mij is dat nodig om een goede foto te maken. Ik ben breed geïnteresseerd en kan gelukkig snel met mensen connecten. Dat is een kwaliteit die je als fotograaf nodig hebt. Als ik die klik niet voel, zie je dat terug in de foto.”

Een band voelen met de locatie en sfeer die er heerst, heeft invloed op Juri’s comfort tijdens het fotograferen. „Ik voel me thuis in zalen waar niet alles dichtgetimmerd is. TivoliVredenburg is een favoriet. Het is een goed geoliede machine, maar met flexibiliteit. Er wordt altijd meegedacht en gekeken wat haalbaar is. Voor artiesten is het een hele fijne en warme locatie, ook voor mij. Je zult me niet snel zien in de allergrootste zalen zoals een Ziggo Dome. De strakke regels en protocollen maar ook de massaliteit spreken me niet aan.”

„Ik kan op zich alles fotograferen wat op een podium gebeurt, maar ik moet me wel op m’n plek voelen. Goeie dance kan ik zeker waarderen, Toch zul je me daar niet snel met een camera in de zaal zien, al is het alleen maar om mensen die zelf graag op de foto willen te ontwijken. Eigenlijk geldt het bij alle type opdrachten dat ik er enigszins feeling bij moet hebben en me op mijn gemak moet voelen. Bij de grote corporates voel ik me niet thuis, ik heb onlangs een aanvraag van Shell afgewezen. Vanzelfsprekend!”

Juri Hiensch blijft innoveren en experimenteren met zijn fotografie, altijd op zoek naar de essentie van het moment. Met zijn scherpe oog voor compositie en zijn voorkeur voor minimalisme blijft hij een van de meest onderscheidende fotografen in de muziek- en festivalscene. Volg Juri op Insta @jurihiensch en jurihiensch.nl. Mocht je in TivoliVredenburg komen, daar is tot en met en 29 januari 2025 de expositie De Eerste Rij met foto’s van huisfotografen te zien op de eerste verdieping van de Omloop van de Grote Zaal.